Atatürk, Hatay meselesinin çözümü için uluslararası hukuk ve diplomatik yolları sonuna kadar kullanmıştır. Bu süreçte Türkiye'nin haklı tezleri uluslararası platformlarda dile getirilmiştir.
Hatay'ın Türkiye'ye katılması sürecinde yaşanan gelişmelerden hangisi, Atatürk'ün diplomatik başarısının bir göstergesidir?
A) Hatay'ın $1938$'de bağımsız bir devlet (Hatay Devleti) olarak kurulması
B) Fransa'nın Hatay üzerindeki manda yönetiminin devam etmesi
C) Milletler Cemiyeti'nin Hatay sorununu tamamen göz ardı etmesi
D) Hatay halkının Türkiye'ye katılma isteğinin dikkate alınmaması
Sevgili öğrenciler, bu soru, Atatürk'ün dış politikadaki dehasını ve diplomatik yeteneklerini anlamamız için çok önemli bir örnektir. Hatay meselesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin toprak bütünlüğünü sağlamak adına verilen büyük bir mücadeledir ve Atatürk bu süreçte uluslararası hukukun ve diplomasinin tüm imkanlarını kullanmıştır.
- Soruyu Anlayalım: Soru bizden, Hatay'ın Türkiye'ye katılması sürecinde yaşanan gelişmelerden hangisinin, Atatürk'ün diplomatik başarısının bir göstergesi olduğunu bulmamızı istiyor. Yani, Türkiye'nin haklı tezlerinin uluslararası alanda kabul görmesi ve olumlu bir sonuca yol açması gerekiyor.
- A) Hatay'ın $1938$'de bağımsız bir devlet (Hatay Devleti) olarak kurulması: Bu seçenek, Atatürk'ün diplomatik başarısının en somut göstergelerinden biridir. Hatay, Birinci Dünya Savaşı sonrası Fransa'nın manda yönetimi altındaydı. Türkiye, Hatay'ın büyük çoğunluğunun Türk nüfusundan oluştuğunu ve kendi kaderini tayin hakkına sahip olduğunu savunuyordu. Uzun ve çetin diplomatik görüşmeler, Milletler Cemiyeti'ndeki girişimler sonucunda Fransa, Hatay'a özel bir statü tanımak zorunda kaldı. Bu statü, Hatay'ın $1938$'de bağımsız bir devlet olarak kurulmasıyla sonuçlandı. Bu bağımsızlık, Hatay'ın Fransa'dan ayrılmasını ve Türkiye'ye katılma yolunda atılan çok büyük ve stratejik bir adımdı. Bağımsız Hatay Devleti, kendi meclisini kurdu ve bu meclis $1939$'da oy birliğiyle Türkiye'ye katılma kararı aldı. Dolayısıyla, Hatay Devleti'nin kurulması, Atatürk'ün uluslararası alanda Türkiye'nin haklılığını kabul ettirmesinin ve Hatay'ın anavatana katılması için zemin hazırlamasının bir sonucudur. Bu, kesinlikle diplomatik bir başarıdır.
- B) Fransa'nın Hatay üzerindeki manda yönetiminin devam etmesi: Eğer Fransa'nın manda yönetimi devam etseydi, bu Türkiye'nin diplomatik çabalarının başarısız olduğu anlamına gelirdi. Türkiye'nin amacı, Hatay'ı Fransa'nın kontrolünden kurtarmaktı. Bu nedenle, bu seçenek doğru olamaz.
- C) Milletler Cemiyeti'nin Hatay sorununu tamamen göz ardı etmesi: Milletler Cemiyeti, Hatay sorununda aktif rol oynamıştır. Türkiye, sorunu uluslararası platforma taşımış ve Cemiyet'in arabuluculuğunu sağlamıştır. Cemiyet, Hatay'da seçimlerin yapılması ve özel bir statü belirlenmesi gibi konularda önemli kararlar almıştır. Eğer Cemiyet sorunu göz ardı etseydi, bu Türkiye'nin uluslararası alanda destek bulamadığını gösterir ve diplomatik bir başarı olmazdı. Bu nedenle, bu seçenek de doğru değildir.
- D) Hatay halkının Türkiye'ye katılma isteğinin dikkate alınmaması: Atatürk'ün Hatay politikasının temelinde, Hatay halkının kendi kaderini tayin etme hakkı ve Türkiye'ye katılma isteği yatıyordu. Bu isteğin dikkate alınmaması, Türkiye'nin diplomatik tezlerinin reddedildiği anlamına gelirdi ve bu da bir başarısızlık olurdu. Tam aksine, Hatay halkının iradesi, bağımsız Hatay Devleti'nin kurulması ve ardından Türkiye'ye katılma kararıyla uluslararası alanda kabul görmüştür. Bu nedenle, bu seçenek de doğru değildir.
Görüldüğü gibi, Hatay'ın $1938$'de bağımsız bir devlet olarak kurulması, Atatürk'ün uluslararası hukuk ve diplomasiyi ustaca kullanarak Türkiye'nin haklı davasını dünyaya kabul ettirmesinin ve Hatay'ın anavatana katılması yolunda çok önemli bir adım atmasının doğrudan bir sonucudur.
Cevap A seçeneğidir.
