Merhaba sevgili öğrenciler!
Canlı hücrelerde madde geçişleri, yaşamın temelini oluşturan çok önemli süreçlerdir. Bu soruda, pasif taşıma çeşitlerinden biri olan ozmoz hakkında bir ifadeyi bulmamız isteniyor. Hadi her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
Ozmoz, suyun yarı geçirgen bir zar aracılığıyla, su potansiyelinin yüksek olduğu (yani çözünmüş madde derişiminin az olduğu) yerden, su potansiyelinin düşük olduğu (yani çözünmüş madde derişiminin çok olduğu) yere doğru hareketidir. Başka bir deyişle, su, az yoğun ortamdan (hipotonik) çok yoğun ortama (hipertonik) doğru hareket eder. Bu ifade ise tam tersini söylemektedir ("çok yoğun ortamdan az yoğun ortama"). Bu nedenle, bu ifade yanlıştır.
Ozmoz, su moleküllerinin derişim farkına bağlı olarak kendiliğinden hareket etmesidir. Bu hareket sırasında hücre tarafından metabolik enerji (ATP) harcanmaz. Bu nedenle, ozmoz pasif bir taşıma şeklidir. Bu ifade doğrudur.
Hipotonik ortam, hücrenin içindeki çözünmüş madde derişiminden daha düşük bir çözünmüş madde derişimine sahip olan ortamdır. Bu durumda, ortamdaki su derişimi hücre içinden daha yüksek olduğu için, su ozmozla hücre içine girer ve hücre şişer (hayvan hücreleri patlayabilir, bitki hücreleri turgor durumuna geçer). Bu ifade doğrudur.
Bitki hücreleri hipotonik bir ortama konulduğunda, ozmozla su alarak şişer. Ancak bitki hücrelerinin sert hücre duvarı, hücrenin patlamasını engeller. Hücre zarı, hücre duvarına doğru itilir ve bu iç basınca turgor basıncı denir. Turgor basıncı, bitkilerin dik durmasını ve canlılığını korumasını sağlar. Bu ifade doğrudur.
Ozmoz, su moleküllerinin derişim farkından kaynaklanan bir harekettir. Ortamlar arasındaki çözünmüş madde derişimi farkı ne kadar büyük olursa, su potansiyeli farkı da o kadar büyük olur ve suyun net geçiş hızı da o kadar artar. Bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, A seçeneğindeki ifade ozmozun tanımına aykırıdır.
Cevap A seçeneğidir.
