Ökaryot hücrelerde enerji üretimi ve depolanması gibi hayati süreçleri gerçekleştiren özelleşmiş organeller bulunur.
Aşağıdaki organellerden hangisi, hem bitki hem de hayvan hücrelerinde ortak olarak bulunup hücresel solunum ile ATP üretimini sağlar?
A) Kloroplast
B) Mitokondri
C) Koful
D) Ribozom
E) Lizozom
Hücreler, yaşamlarını sürdürebilmek için sürekli enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bu enerji, genellikle "hücrenin enerji para birimi" olarak bilinen ATP (Adenozin Trifosfat) molekülü şeklinde üretilir ve depolanır. Ökaryot hücrelerde bu hayati süreçler, belirli özelleşmiş organellerde gerçekleşir. Soru, hem bitki hem de hayvan hücrelerinde ortak olarak bulunan ve hücresel solunum yoluyla ATP üreten organeli bulmamızı istiyor.
- A) Kloroplast:
- Bu organel, sadece bitki hücrelerinde ve bazı alglerde bulunur.
- Görevi, güneş ışığını kullanarak fotosentez yapmak ve bu yolla kimyasal enerji (glikoz) üretmektir.
- Hayvan hücrelerinde bulunmadığı için, sorudaki "hem bitki hem de hayvan hücrelerinde ortak" kriterini sağlamaz.
- B) Mitokondri:
- Bu organel, hem bitki hem de hayvan hücrelerinde (ayrıca mantar ve protist gibi diğer ökaryotlarda) bulunur.
- "Hücrenin enerji santrali" olarak bilinir.
- Görevi, besin maddelerini (genellikle glikozu) oksijen kullanarak parçalayarak hücresel solunum yoluyla büyük miktarda ATP üretmektir.
- Sorudaki tüm kriterleri (hem bitki hem de hayvan hücrelerinde ortak olma, hücresel solunum yapma, ATP üretme) eksiksiz bir şekilde karşılar.
- C) Koful:
- Hem bitki hem de hayvan hücrelerinde bulunur, ancak bitki hücrelerinde genellikle çok daha büyük ve merkezi bir yapıdadır.
- Görevi depolama (su, besin, atık), turgor basıncını düzenleme gibi çeşitli işlevlerdir.
- ATP üretimini sağlayan hücresel solunumun ana merkezi değildir.
- D) Ribozom:
- Hem bitki hem de hayvan hücrelerinde (ve hatta prokaryotlarda) bulunur.
- Görevi, genetik bilgiyi kullanarak protein sentezlemektir.
- ATP üretimini sağlayan hücresel solunum ile doğrudan ilgili değildir.
- E) Lizozom:
- Genellikle hayvan hücrelerinde bulunur. Bitki hücrelerinde nadiren bulunur veya işlevleri merkezi koful tarafından üstlenilir.
- Görevi, hücre içi sindirim ve atık maddelerin parçalanmasıdır.
- ATP üretimini sağlayan hücresel solunumun ana merkezi değildir ve hayvan hücrelerine özgü olduğu için "ortak" kriterini tam olarak karşılamaz.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, hem bitki hem de hayvan hücrelerinde ortak olarak bulunan ve hücresel solunum ile ATP üretimini sağlayan organelin mitokondri olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
