Sanayileşmiş ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişim süreçleri incelendiğinde bazı ortak özellikler göze çarpmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi sanayileşmiş ülkelere ait tipik bir özellik değildir?
A) Kişi başına düşen millî gelirin yüksek olması
B) Tarım sektöründe çalışan nüfus oranının düşük olması
C) Teknolojik gelişmişlik düzeyinin ileri seviyede olması
D) Ham madde ihracatının ülke ekonomisindeki payının yüksek olması
E) Kentleşme oranının yüksek ve eğitim seviyesinin gelişmiş olması
Sevgili öğrenciler, bu soru sanayileşmiş ülkelerin temel ekonomik ve sosyal özelliklerini anlamamızı istiyor. Sanayileşmiş ülkeler, üretimde sanayinin ve teknolojinin ağırlıklı olduğu, yüksek yaşam standartlarına sahip ülkelerdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kişi başına düşen millî gelirin yüksek olması: Bu, sanayileşmiş ülkelerin en belirgin özelliklerinden biridir. Gelişmiş sanayi ve hizmet sektörleri sayesinde üretim ve katma değer yüksek olur, bu da kişi başına düşen geliri artırır. Dolayısıyla bu, doğru bir özelliktir.
- B) Tarım sektöründe çalışan nüfus oranının düşük olması: Sanayileşmiş ülkelerde ekonomi, tarımdan sanayi ve hizmet sektörlerine kaymıştır. Tarım, modern tekniklerle ve daha az insan gücüyle yapılır. Bu nedenle, tarımda çalışan nüfus oranı düşüktür. Bu da doğru bir özelliktir.
- C) Teknolojik gelişmişlik düzeyinin ileri seviyede olması: Sanayileşmiş ülkeler, üretimde, iletişimde, sağlıkta ve diğer alanlarda ileri teknolojileri kullanır ve geliştirirler. Teknoloji, bu ülkelerin ekonomik büyümesinin ve rekabet gücünün temelidir. Bu da doğru bir özelliktir.
- D) Ham madde ihracatının ülke ekonomisindeki payının yüksek olması: İşte bu, sanayileşmiş ülkeler için tipik bir özellik değildir. Sanayileşmiş ülkeler genellikle ham maddeleri ithal eder, bunları işleyerek katma değeri yüksek mamul (işlenmiş) ürünler üretir ve bu mamul ürünleri ihraç ederler. Ham madde ihracatının ülke ekonomisindeki payının yüksek olması, genellikle gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerin bir özelliğidir. Bu ülkeler, ham maddelerini işleyecek yeterli sanayi altyapısına sahip olmadıkları için bunları doğrudan ihraç etmek zorunda kalırlar.
- E) Kentleşme oranının yüksek ve eğitim seviyesinin gelişmiş olması: Sanayileşme, kırsal alanlardan şehirlere göçü hızlandırır ve kentleşme oranını artırır. Ayrıca, sanayileşmiş ekonomiler nitelikli iş gücüne ihtiyaç duyduğu için eğitim ve araştırma-geliştirme faaliyetlerine büyük önem verir. Bu da doğru bir özelliktir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, ham madde ihracatının ülke ekonomisindeki payının yüksek olması, sanayileşmiş ülkelerin değil, genellikle gelişmekte olan ülkelerin bir özelliğidir.
Cevap D seçeneğidir.
