11. sınıf coğrafya 2. dönem 2. yazılı 6. Senaryo Test 2

Aşağıdaki tabloda $2$ farklı ülkenin tarım sektörüne ait bazı veriler verilmiştir:
Ülke A: GSYİH içinde tarımın payı %$30$, Tarımda çalışan nüfus oranı %$50$.
Ülke B: GSYİH içinde tarımın payı %$2$, Tarımda çalışan nüfus oranı %$3$.
Bu verilere göre, Ülke A ve Ülke B'nin gelişmişlik düzeyleri ve tarım-ekonomi ilişkisi hakkında aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

A) Ülke A, Ülke B'ye göre daha az gelişmiş bir ekonomiye sahiptir.

B) Ülke B'de tarımsal üretimde makineleşme ve modern yöntemler daha yaygındır.

C) Ülke A'da tarımsal verimlilik, Ülke B'ye göre daha düşüktür.

D) Ülke B'de tarım sektörü, birincil ekonomik faaliyet olmaktan çıkmıştır.

E) Ülke A'da tarımsal ürünlerin büyük bir kısmı ihraç edilmektedir.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, iki farklı ülkenin tarım sektörüne ait ekonomik verilerini inceleyerek, bu ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ve tarım-ekonomi ilişkisi hakkında yorumlar yapmamız isteniyor. Ancak bizden, bu yorumlardan hangisinin yapılamayacağını bulmamız bekleniyor. Hadi, adım adım her seçeneği değerlendirelim.

• Verileri Anlayalım:
  • Ülke A: GSYİH içinde tarımın payı %$30$, Tarımda çalışan nüfus oranı %$50$.
  • Ülke B: GSYİH içinde tarımın payı %$2$, Tarımda çalışan nüfus oranı %$3$.

  Genel ekonomik bilgilerimize göre, gelişmiş ülkelerde tarımın GSYİH içindeki payı ve tarımda çalışan nüfus oranı düşüktür. Bu ülkelerde sanayi ve hizmet sektörleri baskındır. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde ise tarımın GSYİH içindeki payı ve tarımda çalışan nüfus oranı yüksektir.

• A) Ülke A, Ülke B'ye göre daha az gelişmiş bir ekonomiye sahiptir.
  • Ülke A'da GSYİH'nin %$30$'u tarımdan geliyor ve nüfusun %$50$'si tarımda çalışıyor. Bu oranlar, tarımın ekonomide ve istihdamda çok büyük bir yer tuttuğunu gösterir. Bu durum, az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerin tipik özelliğidir.
  • Ülke B'de ise GSYİH'nin sadece %$2$'si tarımdan geliyor ve nüfusun yalnızca %$3$'ü tarımda çalışıyor. Bu oranlar, tarımın ekonomide çok küçük bir yer tuttuğunu ve gelişmiş ülkelerin tipik özelliği olduğunu gösterir.
  • Bu nedenle, Ülke A'nın Ülke B'ye göre daha az gelişmiş bir ekonomiye sahip olduğu yorumu yapılabilir.
• B) Ülke B'de tarımsal üretimde makineleşme ve modern yöntemler daha yaygındır.
  • Ülke B'de tarımda çalışan nüfus oranı (%$3$) çok düşük olmasına rağmen, tarımın GSYİH'deki payı (%$2$) yine de belirli bir seviyededir. Bu durum, az sayıda insanın yüksek verimlilikle üretim yaptığını gösterir. Yüksek verimlilik ise genellikle makineleşme, teknoloji kullanımı ve modern tarım yöntemleriyle sağlanır.
  • Ülke A'da ise nüfusun yarısı tarımda çalışmasına rağmen GSYİH'nin %$30$'unu oluşturuyor. Bu da kişi başına düşen verimliliğin düşük olduğunu düşündürür.
  • Bu nedenle, Ülke B'de makineleşme ve modern yöntemlerin daha yaygın olduğu yorumu yapılabilir.
• C) Ülke A'da tarımsal verimlilik, Ülke B'ye göre daha düşüktür.
  • Tarımsal verimlilik, genellikle tarım sektöründe çalışan kişi başına düşen üretim veya katma değer ile ölçülür.
  • Ülke A'da nüfusun %$50$'si GSYİH'nin %$30$'unu üretiyor. Yani, $1$ birim çalışan başına $30/50 = 0.6$ birim GSYİH katkısı var.
  • Ülke B'de ise nüfusun %$3$'ü GSYİH'nin %$2$'sini üretiyor. Yani, $1$ birim çalışan başına $2/3 \approx 0.66$ birim GSYİH katkısı var.
  • Bu basit oranlama bile Ülke B'de kişi başına düşen verimliliğin daha yüksek olduğunu gösterir. Ayrıca, gelişmiş ülkelerde (Ülke B'nin profili) tarımsal verimlilik, az gelişmiş ülkelere (Ülke A'nın profili) göre çok daha yüksektir.
  • Bu nedenle, Ülke A'da tarımsal verimliliğin Ülke B'ye göre daha düşük olduğu yorumu yapılabilir.
• D) Ülke B'de tarım sektörü, birincil ekonomik faaliyet olmaktan çıkmıştır.
  • Birincil ekonomik faaliyet, bir ülkenin ekonomisinde en büyük paya sahip olan veya en çok insanı istihdam eden sektördür.
  • Ülke B'de tarımın GSYİH'deki payı %$2$, tarımda çalışan nüfus oranı %$3$'tür. Bu oranlar, tarımın ekonomide çok küçük bir yer tuttuğunu ve birincil faaliyet olmaktan çıktığını açıkça gösterir. Bu tür ülkelerde genellikle sanayi ve hizmet sektörleri birincil ekonomik faaliyetlerdir.
  • Bu nedenle, Ülke B'de tarım sektörünün birincil ekonomik faaliyet olmaktan çıktığı yorumu yapılabilir.
• E) Ülke A'da tarımsal ürünlerin büyük bir kısmı ihraç edilmektedir.
  • Ülke A'da tarımın GSYİH'deki payı %$30$ ve tarımda çalışan nüfus oranı %$50$'dir. Bu durum, tarımın ülke ekonomisi ve istihdamı için hayati öneme sahip olduğunu gösterir.
  • Ancak, bu veriler tarımsal ürünlerin ne kadarının ihraç edildiği hakkında doğrudan bir bilgi vermez. Genellikle, bu tür az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde tarımsal üretim öncelikle iç tüketimi karşılamaya yöneliktir. Nüfusun büyük bir kısmının tarımda çalışması ve tarımın ekonomide bu kadar büyük bir yer tutması, genellikle iç talebin yüksek olduğunu ve üretimin büyük bir kısmının ülke içinde tüketildiğini düşündürür. Yüksek oranda ihracat, genellikle yüksek verimlilik ve üretim fazlası ile ilişkilidir ki bu da Ülke A'nın profiline pek uymaz.
  • Bu nedenle, Ülke A'da tarımsal ürünlerin büyük bir kısmının ihraç edildiği yorumu, verilen verilerden çıkarılamaz.

Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, A, B, C ve D seçeneklerindeki yorumlar verilen verilerle desteklenebilirken, E seçeneğindeki yorum yapılamaz.

Cevap E seçeneğidir.