Bir işletmenin toplam sabit maliyetleri $150.000$ TL, birim satış fiyatı $50$ TL ve birim değişken maliyeti $30$ TL'dir. İşletmenin başabaş noktası satış miktarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) $5.000$Sevgili öğrenciler, bu soruda bir işletmenin ne kadar ürün satması halinde ne kâr ne de zarar edeceğini, yani başabaş noktasını bulacağız. Başabaş noktası, işletmeler için hayati öneme sahip bir göstergedir. Şimdi adım adım bu noktayı nasıl hesaplayacağımıza bakalım.
Soruda bize şu bilgiler verilmiş:
Toplam Sabit Maliyetler (TSM) = $150.000$ TL
Birim Satış Fiyatı (BSF) = $50$ TL
Birim Değişken Maliyet (BDM) = $30$ TL
Sabit maliyetler, üretim miktarından bağımsız olarak katlanılan maliyetlerdir (kira, sigorta vb.). Değişken maliyetler ise üretim miktarıyla doğru orantılı olarak değişen maliyetlerdir (hammadde, işçilik vb.).
Birim katkı payı, bir birim ürünün satışından elde edilen gelirin, o ürünün değişken maliyetini karşıladıktan sonra sabit maliyetlere ne kadar katkı sağladığını gösterir. Formülü şöyledir:
Birim Katkı Payı (BKP) = Birim Satış Fiyatı (BSF) - Birim Değişken Maliyet (BDM)
Şimdi değerleri yerine koyalım:
$BKP = 50 \text{ TL} - 30 \text{ TL}$
$BKP = 20 \text{ TL}$
Yani, satılan her bir ürün, sabit maliyetlerin karşılanması için $20$ TL katkı sağlıyor.
Başabaş noktası satış miktarı, toplam sabit maliyetlerin, birim katkı payına bölünmesiyle bulunur. Bu nokta, işletmenin tüm maliyetlerini karşıladığı ve ne kâr ne de zarar ettiği üretim/satış düzeyidir. Formülü şöyledir:
Başabaş Noktası Satış Miktarı (BNSM) = $\frac{\text{Toplam Sabit Maliyetler (TSM)}}{\text{Birim Katkı Payı (BKP)}}$
Şimdi hesapladığımız ve verilen değerleri formülde yerine koyalım:
$BNSM = \frac{150.000 \text{ TL}}{20 \text{ TL/birim}}$
$BNSM = 7.500 \text{ birim}$
Bu sonuç, işletmenin $7.500$ adet ürün sattığında tüm maliyetlerini karşılayacağı anlamına gelir. Bu miktarın altında satış yaparsa zarar eder, üzerinde satış yaparsa kâr etmeye başlar.
Bu hesaplamalar sonucunda işletmenin başabaş noktası satış miktarı $7.500$ birim olarak bulunmuştur.
Cevap B seçeneğidir.