🎓 smmm sgs çıkmış sorular son 10 dönem pdf Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, "smmm sgs çıkmış sorular son 10 dönem pdf Test 1" testinde karşılaşabileceğiniz Türkçe, Matematik ve Mantık alanlarındaki temel konuları özetlemektedir. Sınava hazırlanırken bu konulara hakim olmanız, soruları daha kolay çözmenizi sağlayacaktır.
📌 Türkçe - Fiilimsiler (Eylemsiler)
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler getirilerek oluşturulan, ancak fiil gibi çekimlenmeyip cümlede isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen kelimelerdir. Yan cümle kurma özelliğine sahiptirler.
- İsim-fiiller (Mastar): Fiile "-ma / -me", "-ış / -iş / -uş / -üş", "-mak / -mek" ekleri getirilerek yapılır. Örnek: "Kitap okumak en sevdiğim şeydir."
- Sıfat-fiiller (Ortaca): Fiile "-an / -en", "-ası / -esi", "-maz / -mez", "-ar / -er / -ır / -ir / -ur / -ür", "-dik / -dık / -duk / -dük", "-ecek / -acak", "-miş / -mış / -muş / -müş" ekleri getirilerek yapılır. İsmi nitelerler. Örnek: "Koşan çocuk, topu yakaladı."
- Zarf-fiiller (Bağ-fiil / Ulaç): Fiile "-ken", "-alı / -eli", "-madan / -meden", "-ince / -ınca / -ünce / -unca", "-ip / -ıp / -üp / -up", "-arak / -erek", "-dıkça / -dikçe / -dukça / -dükçe", "-r...mez", "-dığında / -diğinde", "-casına / -cesine", "-maksızın / -meksizin" gibi ekler getirilerek yapılır. Cümlede zarf görevindedirler. Örnek: "Gülerek yanımızdan geçti."
💡 İpucu: Fiilimsiler yüklem olamazlar. Eğer bir kelime fiilimsi eki almış ve cümlenin yüklemi olmuşsa, o kelime genellikle fiilimsi değil, çekimli bir fiildir veya kalıcı bir isim olmuştur (örn: "dolma", "çakmak").
📌 Türkçe - Yazım Kuralları
Türkçede kelimelerin doğru yazılması, anlam karışıklığını önlemek ve dil birliğini sağlamak için önemlidir. Özellikle birleşik kelimelerin, kısaltmaların ve sayıların yazımına dikkat edilmelidir.
- Birleşik Kelimeler: Anlam kayması veya ses düşmesi/türemesi varsa genellikle bitişik yazılır (örn: "kahvaltı", "gecekondu"). Belirli kurallara göre ayrı da yazılabilir (örn: "emir kipi", "ana dil").
- Büyük Harflerin Kullanımı: Cümle başları, özel isimler (kişi, yer, millet, dil, din), kurum adları, unvanlar, belirli tarih ve gün isimleri büyük harfle başlar.
- Sayıların Yazımı: Metin içinde sayılar genellikle yazıyla yazılır (örn: "iki hafta sonra"). Para miktarları, ölçü birimleri, istatistiksel veriler gibi durumlarda rakamla yazılır. Çek ve senet gibi ticari belgelerde sayılar bitişik yazılır (örn: "onbinbeşyüz").
- Kısaltmalar: Kurum, kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları büyük harfle yapılır ve sonuna nokta konmaz (örn: "TDK", "TBMM"). Ölçü birimleri kısaltılırken nokta kullanılmaz (örn: "kg", "km").
⚠️ Dikkat: "-de / -da" bağlacı her zaman ayrı yazılır ve "dahi" anlamı katar. "-de / -da" eki ise bitişik yazılır ve bulunma veya zaman bildirir. "Ki" bağlacı ayrı, "ki" eki bitişik yazılır. "Mi" soru eki her zaman ayrı yazılır.
📌 Matematik - Temel Kavramlar ve Sayılar
Matematikte problemlerin çözümünde sayı kümeleri, işlem önceliği ve temel cebirsel ifadeler büyük önem taşır.
- Sayı Kümeleri: Doğal Sayılar ($\mathbb{N}$), Tam Sayılar ($\mathbb{Z}$), Rasyonel Sayılar ($\mathbb{Q}$), İrrasyonel Sayılar ($\mathbb{I}$) ve Reel Sayılar ($\mathbb{R}$). Her küme bir öncekinin genişlemiş halidir.
- İşlem Önceliği:
- Parantez içindeki işlemler
- Üslü ve Köklü İfadeler
- Çarpma ve Bölme (soldan sağa)
- Toplama ve Çıkarma (soldan sağa)
- Pozitif ve Negatif Sayılar: Çarpma ve bölmede aynı işaretlilerin sonucu pozitif, farklı işaretlilerin sonucu negatiftir. Toplama ve çıkarmada işaretine göre işlem yapılır.
- Tek ve Çift Sayılar: Tek sayılar $2n-1$ veya $2n+1$ formundadır. Çift sayılar $2n$ formundadır.
- Tek $\pm$ Tek = Çift
- Tek $\pm$ Çift = Tek
- Çift $\pm$ Çift = Çift
- Tek $\times$ Tek = Tek
- Tek $\times$ Çift = Çift
- Çift $\times$ Çift = Çift
💡 İpucu: Bir problemde birden fazla işlem varsa, işlem önceliği kurallarına harfiyen uymak doğru sonuca ulaşmanın anahtarıdır. Örneğin, $10 - 2 \times 3$ işlemi $10 - 6 = 4$ sonucunu verir, $8 \times 3 = 24$ değil.
📌 Matematik - Oran ve Orantı
Oran, iki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır. Orantı ise iki veya daha fazla oranın eşitliğidir. Günlük hayatta ve iş dünyasında sıklıkla kullanılır.
- Oran: $a$'nın $b$'ye oranı $a/b$ veya $a:b$ şeklinde ifade edilir. $b \neq 0$ olmalıdır.
- Orantı: İki oranın eşitliği, örneğin $a/b = c/d$. Burada $a, b, c, d$ orantılı sayılardır. İçler dışlar çarpımı kuralı geçerlidir: $a \times d = b \times c$.
- Doğru Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyor veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa doğru orantılıdır. $y = kx$ (k: orantı sabiti).
- Ters Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa veya biri azalırken diğeri aynı oranda artıyorsa ters orantılıdır. $y = k/x$ veya $x \times y = k$.
⚠️ Dikkat: Oran ve orantı problemleri genellikle "bir işi şu kadar kişi şu kadar günde yapar" veya "şu kadar mal şu fiyata satılır" gibi senaryolarla karşımıza çıkar. Doğru orantı ve ters orantı arasındaki farkı iyi anlamak çözüm için kritiktir.
📌 Mantık - Akıl Yürütme ve Problem Çözme
Mantık soruları, verilen bilgileri analiz ederek doğru çıkarımlar yapma ve problem çözme becerilerinizi ölçer. Genellikle sözel veya sayısal verilerle sunulur.
- Sözel Mantık: Metin içinde verilen ilişkileri (sıralama, eşleştirme, çıkarım) doğru şekilde kurarak sonuca ulaşmaktır. Genellikle tablo oluşturma veya şema çizme faydalıdır.
- Sayısal Mantık: Sayı dizileri, şekil dizileri veya matematiksel ilişkiler üzerine kuruludur. Belirli bir kural veya örüntü keşfedilerek eksik kısım tamamlanır.
- Tümdengelim: Genel bir kuraldan veya önermeden özel bir sonuca ulaşma yöntemidir. (Örn: "Tüm insanlar ölümlüdür. Sokrates insandır. O halde Sokrates ölümlüdür.")
- Tümevarım: Özel durumlardan veya gözlemlerden genel bir kurala veya sonuca ulaşma yöntemidir. (Örn: "Gördüğüm tüm kuğular beyazdı. O halde tüm kuğular beyazdır.")
💡 İpucu: Mantık sorularında acele etmeyin. Verilen tüm bilgileri dikkatlice okuyun ve not alın. Gerekirse bir tablo veya çizim yaparak bilgileri görselleştirin. Şıklardan eleme yapmak da bazen işe yarar.
