10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti farklı bir amaçla kullanılmıştır?
A) Yarın İzmir'e gideceğiz.
B) 2023'te mezun olacağım.
C) TDK'den yeni açıklama geldi.
D) Ahmet'ler yazlığa taşınmış.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda kesme işaretinin farklı kullanım amaçlarını bulmamız isteniyor. Kesme işareti, Türkçede belirli durumlarda ekleri ayırmak veya özel durumları belirtmek için kullanılır. Şimdi her bir seçeneği adım adım inceleyelim:
- A) Yarın İzmir'e gideceğiz.
- Burada kesme işareti, özel ad olan "İzmir"e gelen yönelme hâl eki "-e"yi ayırmak için kullanılmıştır. Yani, bir özel ada gelen çekim ekini ayırma amacı taşır.
- B) 2023'te mezun olacağım.
- Burada kesme işareti, bir sayı olan "2023"e gelen bulunma hâl eki "-te"yi ayırmak için kullanılmıştır. Yani, bir sayıya gelen çekim ekini ayırma amacı taşır.
- C) TDK'den yeni açıklama geldi.
- Burada kesme işareti, kısaltma olan "TDK"ye gelen ayrılma hâl eki "-den"i ayırmak için kullanılmıştır. Yani, bir kısaltmaya gelen çekim ekini ayırma amacı taşır.
- D) Ahmet'ler yazlığa taşınmış.
- Burada kesme işareti, özel ad olan "Ahmet"e gelen çoğul eki "-ler"i ayırmak için kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel adlara getirilen çoğul ekleri (-ler, -lar) kesme işaretiyle ayrılmaz. (Doğrusu "Ahmetler" olmalıdır.) Ancak sorunun amacı, kesme işaretinin *kullanım amacını* sorgulamaktır. Bu durumda, buradaki amaç da bir özel ada gelen eki ayırmaktır.
Şimdi amaçları karşılaştıralım:
- A seçeneğinde kesme işareti bir özel addan eki ayırmıştır.
- C seçeneğinde kesme işareti bir kısaltmadan eki ayırmıştır.
- D seçeneğinde kesme işareti bir özel addan eki ayırmıştır (kullanım yanlış olsa bile, amaç özel ada gelen eki ayırmaktır).
- B seçeneğinde ise kesme işareti bir sayıdan eki ayırmıştır.
Türk Dil Kurumu'nun kesme işareti kullanım kurallarında özel adlara, sayılara ve kısaltmalara getirilen eklerin ayrılması farklı maddeler hâlinde belirtilir. Bu durumda, özel adlara ve kısaltmalara gelen ekleri ayırma amacı bir grup olarak düşünülebilirken, sayılara gelen ekleri ayırma amacı bunlardan farklı bir kategoride yer alır. Bu nedenle, B seçeneğindeki kesme işaretinin kullanım amacı diğerlerinden farklıdır.
Cevap B seçeneğidir.
