"Sence bu proje başarılı olur mu?" cümlesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Görüş ve düşünce soran bir soru cümlesidir
B) Bilgi almak amacıyla kurulmuş bir soru cümlesidir
C) Cevap beklemeyen retorik bir sorudur
D) İçinde soru sözcüğü bulunmayan bir cümledir
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuz, bir cümlenin hangi amaçla kurulduğunu anlamakla ilgili. Cümleyi dikkatlice okuyalım ve seçenekleri tek tek inceleyelim:
- Cümlemiz: "Sence bu proje başarılı olur mu?"
Şimdi seçeneklere bakalım:
- A) Görüş ve düşünce soran bir soru cümlesidir
- Bu seçeneği inceleyelim. Cümlede geçen "Sence" ifadesi, doğrudan karşıdaki kişinin kişisel fikrini, değerlendirmesini veya tahminini sormak için kullanılır. "Bu proje başarılı olur mu?" kısmı ise, projenin gelecekteki durumu hakkında bir yargı veya öngörü istendiğini gösterir. Başarı, henüz gerçekleşmemiş bir durum olduğu için, bu konuda kesin bir bilgi vermek yerine, genellikle bir görüş veya düşünce belirtilir. Bu nedenle, bu seçenek cümlenin amacını çok doğru bir şekilde yansıtmaktadır.
- B) Bilgi almak amacıyla kurulmuş bir soru cümlesidir
- Bu seçeneği değerlendirelim. Bilgi almak amacıyla kurulan sorular genellikle somut gerçekleri, verileri veya olayları öğrenmek içindir. Örneğin, "Proje ne zaman başlayacak?", "Projenin bütçesi ne kadar?" gibi sorular bilgi almak içindir. Ancak "başarılı olur mu?" sorusu, henüz gerçekleşmemiş bir durum hakkında kesin bir bilgi değil, bir değerlendirme veya tahmin istediği için bu seçenek doğru değildir.
- C) Cevap beklemeyen retorik bir sorudur
- Bu seçeneği inceleyelim. Retorik sorular, aslında bir cevap beklemeyen, dinleyiciyi düşündürmek, bir fikri vurgulamak veya bir etki yaratmak için sorulan sorulardır. Örneğin, "Kim istemez ki?" veya "Bu kadar da olmaz ki!" gibi. Ancak "Sence bu proje başarılı olur mu?" cümlesi, soruyu soran kişinin gerçekten karşıdaki kişinin fikrini merak ettiğini ve bir cevap beklediğini açıkça gösterir. Bu nedenle, bu seçenek de yanlıştır.
- D) İçinde soru sözcüğü bulunmayan bir cümledir
- Bu seçeneği değerlendirelim. Türkçede soru cümleleri genellikle "ne, kim, nasıl, neden" gibi soru sözcükleri veya "-mı / -mi / -mu / -mü" soru eki ile kurulur. Cümlemizde açıkça "-mu" soru eki bulunmaktadır ("olur mu?"). Ayrıca "Sence" ifadesi de bir soru anlamı katmaktadır. Dolayısıyla, bu cümle içinde soru eki bulunan bir cümledir ve bu seçenek doğru değildir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, "Sence bu proje başarılı olur mu?" cümlesinin temel amacının karşıdaki kişinin kişisel görüşünü ve düşüncesini öğrenmek olduğu açıktır.
Cevap A seçeneğidir.
