6. sınıf Çoğul eki (-lar, -ler) nedir ve ne işe yarar? Test 1

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-lar/-ler" eki farklı bir işlevde kullanılmıştır?

A) Çocuklar bahçede top oynuyorlar.
B) Bu akşam komşular bize gelecek.
C) Sabahları erken kalkmayı severim.
D) Kitaplarımı düzenli olarak okurum.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "-lar/-ler" ekinin cümlelerdeki işlevlerini inceleyeceğiz. Bu ek, Türkçede sadece çokluk (çoğul) anlamı katmakla kalmaz, farklı anlamlar da taşıyabilir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Çocuklar bahçede top oynuyorlar.

  Buradaki "Çocuklar" kelimesi, birden fazla çocuğu ifade eder. Yani "-lar" eki, kelimeye çokluk (çoğul) anlamı katmıştır. Fiildeki "-lar" eki de öznenin çoğul olduğunu gösterir.

• B) Bu akşam komşular bize gelecek.

  Buradaki "komşular" kelimesi, sadece birden fazla komşuyu değil, genellikle "komşu ve ailesi" veya "komşunun ev halkı" anlamını taşır. Yani "-lar" eki, tekil bir isme eklenerek o kişiyle birlikte bir grubu veya aileyi ifade etme işlevinde kullanılmıştır. Bu, ekin çokluk anlamından farklı ve özel bir işlevidir.

• C) Sabahları erken kalkmayı severim.

  Buradaki "Sabahları" kelimesi, her sabah yapılan bir eylemi, yani bir alışkanlığı veya sıklığı ifade eder. "-lar" eki burada "her sabah" anlamı katarak eylemin düzenli tekrarlandığını belirtir. Bu da çokluk anlamından farklı bir işlevdir.

• D) Kitaplarımı düzenli olarak okurum.

  Buradaki "Kitaplarımı" kelimesi, birden fazla kitabı ifade eder. Yani "-lar" eki, kelimeye yine çokluk (çoğul) anlamı katmıştır.

Gördüğümüz gibi, A ve D seçeneklerinde "-lar/-ler" eki temel işlevi olan çokluk anlamında kullanılmıştır. C seçeneğinde sıklık/alışkanlık anlamı katmıştır. B seçeneğinde ise tekil bir isme eklenerek o kişiyle birlikte bir grubu veya aileyi ifade etme işlevinde kullanılmıştır. Bu işlev, diğerlerinden farklıdır çünkü tekil bir isme eklenerek bir topluluğu işaret eder ve doğrudan sayısal çokluktan ziyade bir kolektifliği vurgular.

Cevap B seçeneğidir.