Günlük hayatta kullandığımız birçok araç gereç iletken ve yalıtkan maddelerin birlikte kullanımıyla tasarlanır. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilemez?
A) Ütü - Metal taban ve plastik sap
B) Elektrik süpürgesi - Metal gövde ve plastik tutamak
C) Pil - Metal uçlar ve plastik kılıf
D) Cam bardak - Cam gövde ve seramik taban
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuz, günlük hayatta kullandığımız eşyaların tasarımında iletken ve yalıtkan maddelerin neden bir arada kullanıldığını anlamamıza yardımcı olacak. Elektrik ve ısı güvenliğimiz için bu çok önemli bir konudur. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ütü - Metal taban ve plastik sap:
- Metal taban: Ütünün metal tabanı, ısıyı çok iyi ileten bir maddedir. Bu sayede giysilerimizdeki kırışıklıkları açmak için gerekli olan ısıyı kolayca aktarır. Yani metal, burada bir iletken görevi görür.
- Plastik sap: Ütü ısındığında elimizin yanmaması ve elektrik çarpması riskinin ortadan kalkması için sap kısmı plastikten yapılır. Plastik, ısıyı ve elektriği kötü ileten bir maddedir. Yani plastik, burada bir yalıtkan görevi görür.
- Bu örnek, iletken ve yalıtkanın bir arada kullanılmasına harika bir örnektir.
- B) Elektrik süpürgesi - Metal gövde ve plastik tutamak:
- Metal gövde: Elektrik süpürgesinin iç aksamında veya bazı dış kısımlarında elektrik akımını ileten metal parçalar bulunabilir. Bu metal kısımlar, elektrik devresinin bir parçası olarak iletken görevi görür.
- Plastik tutamak: Elektrik süpürgesini kullanırken elimizle tuttuğumuz yer olan tutamak kısmı plastikten yapılır. Bu sayede elektrik akımının bize ulaşması engellenir ve güvenliğimiz sağlanır. Plastik, burada bir yalıtkan görevi görür.
- Bu örnek de iletken ve yalıtkanın bir arada kullanılmasına iyi bir örnektir.
- C) Pil - Metal uçlar ve plastik kılıf:
- Metal uçlar: Pilin (+) ve (-) kutupları genellikle metalden yapılır. Bu metal uçlar, pilin içindeki kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürdüğünde oluşan akımı cihazlara aktarmak için kullanılır. Yani metal uçlar, iletken görevi görür.
- Plastik kılıf: Pilin dışını saran plastik kılıf, pilin içindeki elektrik akımının dışarıya sızmasını engeller, kısa devreleri önler ve pilin güvenli bir şekilde kullanılmasını sağlar. Plastik, burada bir yalıtkan görevi görür.
- Bu örnek de iletken ve yalıtkanın bir arada kullanılmasına çok net bir örnektir.
- D) Cam bardak - Cam gövde ve seramik taban:
- Cam gövde: Cam, ısıyı ve elektriği çok kötü ileten bir maddedir. Yani cam, bir yalıtkandır.
- Seramik taban: Seramik de cam gibi ısıyı ve elektriği çok kötü ileten bir maddedir. Yani seramik de bir yalıtkandır.
- Bu örnekte, bardağın hem gövdesi hem de tabanı yalıtkan maddelerden yapılmıştır. Burada iletken bir madde kullanılmamış ve iletken-yalıtkan kombinasyonu söz konusu değildir. Bu tasarımın amacı, içindeki sıvıyı tutmak ve ısıyı dışarıya çok hızlı aktarmamaktır, elektrik iletkenliği ile ilgili bir durum yoktur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, A, B ve C seçeneklerindeki araç gereçler, hem iletken hem de yalıtkan maddelerin bir arada kullanılmasıyla tasarlanmıştır. Ancak D seçeneğindeki cam bardak, tamamen yalıtkan maddelerden oluşur ve iletken-yalıtkan kombinasyonuna örnek teşkil etmez.
Cevap D seçeneğidir.
