Sevgili öğrenciler,
Bu soruda Güneş Sistemi'nde yer alan gök cisimlerinden hangisinin bir gezegen olmadığını bulmamız isteniyor. Bir gök cisminin gezegen olarak kabul edilmesi için belirli kriterleri karşılaması gerekir. Gelin bu kriterlere ve seçeneklerimize tek tek bakalım:
Gezegen Tanımı: Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından 2006 yılında belirlenen kriterlere göre, bir gök cisminin gezegen sayılabilmesi için üç temel şartı yerine getirmesi gerekir:
- Güneş'in etrafında dönmelidir.
- Kendi kütleçekimi sayesinde küresel bir şekil alacak kadar büyük olmalıdır.
- Yörüngesini temizlemiş olmalıdır, yani yörüngesindeki diğer küçük cisimleri ya yörüngesinden atmış ya da kendi içine katmış olmalıdır.
Şimdi seçeneklerimizi bu kriterlere göre inceleyelim:
- A) Mars: Mars, Güneş etrafında döner, küresel bir şekle sahiptir ve yörüngesini temizlemiştir. Bu nedenle Mars bir gezegendir. Güneş Sistemi'nin dördüncü gezegenidir.
- B) Jüpiter: Jüpiter, Güneş etrafında döner, küresel bir şekle sahiptir ve yörüngesini temizlemiştir. Hatta Güneş Sistemi'nin en büyük gezegenidir. Bu nedenle Jüpiter bir gezegendir.
- C) Plüton: Plüton, Güneş etrafında döner ve kendi kütleçekimi sayesinde küresel bir şekle sahiptir. Ancak, yörüngesini temizlememiştir. Yörüngesini Kuiper Kuşağı'ndaki diğer birçok cisimle paylaşır. Bu nedenle Plüton, 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği tarafından "cüce gezegen" sınıfına dahil edilmiştir. Artık bir gezegen olarak kabul edilmemektedir.
- D) Venüs: Venüs, Güneş etrafında döner, küresel bir şekle sahiptir ve yörüngesini temizlemiştir. Bu nedenle Venüs bir gezegendir. Güneş Sistemi'nin ikinci gezegenidir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Plüton gezegen tanımının üçüncü şartını karşılamadığı için bir gezegen değildir, cüce gezegendir.
Cevap C seçeneğidir.
