Merhaba sevgili öğrenciler!
Bir maddenin ayırt edici özellikleri, o maddeyi diğer maddelerden ayırmamızı sağlayan, adeta maddenin "kimliği" olan özelliklerdir. Şimdi bu özelliklerle ilgili verilen ifadeleri adım adım inceleyelim:
-
I. Maddenin türünü belirlemede kullanılır: Bu ifade kesinlikle doğrudur. Ayırt edici özellikler (örneğin yoğunluk, erime noktası, kaynama noktası, öz ısı) her madde için belirli koşullarda sabittir ve farklı maddeler için farklı değerlere sahiptir. Bu sayede bir maddenin ne olduğunu anlamak için bu özelliklere bakarız. Örneğin, yoğunluğu 1 g/cm³ olan bir sıvının su olduğunu düşünebiliriz (belirli sıcaklık ve basınçta).
-
II. Madde miktarına bağlıdır: Bu ifade yanlıştır. Ayırt edici özellikler, madde miktarına bağlı olmayan, yani "yoğun (intensif)" özelliklerdir. Bir bardak suyun yoğunluğu neyse, bir damla suyun yoğunluğu da aynıdır. Bir tencere suyun kaynama noktası neyse, bir çay kaşığı suyun kaynama noktası da aynıdır (standart basınçta). Madde miktarına bağlı olan özellikler (kütle, hacim gibi) ayırt edici özellikler değildir.
-
III. Sıcaklık ve basınca göre değişebilir: Bu ifade doğrudur. Ayırt edici özelliklerin değerleri, dış koşullar olan sıcaklık ve basınçtan etkilenebilir. Örneğin, suyun kaynama noktası deniz seviyesinde 100°C iken, yüksek dağlarda (basınç düşük olduğu için) daha düşük bir sıcaklıkta kaynar. Benzer şekilde, bir maddenin yoğunluğu sıcaklık arttıkça genellikle azalır (çünkü madde genleşir). Yani, bir özelliğin ayırt edici olması, değerinin her koşulda aynı kalacağı anlamına gelmez; belirli koşullar altında sabit ve o maddeye özgü olduğu anlamına gelir.
Bu durumda, I ve III numaralı ifadeler doğru, II numaralı ifade ise yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
