10. Sınıf İki Kategorik Değişkenin İlişkisi ve İstatistiksel Problem Oluşturma Test 1

Bir pazar araştırması şirketi, belirli bir markanın kahve tüketim alışkanlıklarını (Günde Birkaç Kez, Günde Bir Kez, Haftada Birkaç Kez, Hiç) tüketicilerin yaş gruplarına (18-25, 26-40, 41-60, 60+) göre incelemektedir. Yapılan analizler sonucunda, kahve tüketim alışkanlıkları ile yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Bu bulguya dayanarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?

A) 18-25 yaş grubundaki tüketiciler, diğer yaş gruplarına göre kesinlikle daha az kahve tüketmektedir.
B) Kahve tüketim alışkanlıkları ile tüketicilerin yaş grupları arasında bir bağımlılık söz konusudur.
C) Tüketicinin yaş grubu, kahve tüketim alışkanlığının tek ve doğrudan belirleyicisidir.
D) Kahve tüketim alışkanlıkları ve yaş grupları arasındaki ilişki, ancak her iki değişken de sürekli olduğunda anlamlı hale gelir.

Merhaba öğrenciler, bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim:

Soru: Bir pazar araştırması şirketi, belirli bir markanın kahve tüketim alışkanlıklarını (Günde Birkaç Kez, Günde Bir Kez, Haftada Birkaç Kez, Hiç) tüketicilerin yaş gruplarına (18-25, 26-40, 41-60, 60+) göre incelemektedir. Yapılan analizler sonucunda, kahve tüketim alışkanlıkları ile yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu bulguya dayanarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?

• Adım 1: Temel Kavramları Anlayalım
• İstatistiksel Anlamlılık: İki değişken arasında tesadüf eseri olmayan bir ilişki olduğunu gösterir. Yani, bu ilişki gerçek bir örüntüyü yansıtmaktadır.
• Bağımlılık: İki değişken arasında bir ilişki olduğunu, birinin diğerini etkileyebileceğini ifade eder.
• Adım 2: Seçenekleri Değerlendirelim
• A) 18-25 yaş grubundaki tüketiciler, diğer yaş gruplarına göre kesinlikle daha az kahve tüketmektedir.

  İstatistiksel anlamlılık, kesin bir yargı belirtmez. Sadece bir ilişki olduğunu gösterir. Bu seçenekteki "kesinlikle" ifadesi, bu seçeneği hatalı yapar.

• B) Kahve tüketim alışkanlıkları ile tüketicilerin yaş grupları arasında bir bağımlılık söz konusudur.

  İstatistiksel olarak anlamlı bir ilişki, değişkenler arasında bir bağımlılık olduğunu gösterir. Yani, yaş grubu ile kahve tüketimi arasında bir bağlantı vardır. Bu seçenek doğru olabilir.

• C) Tüketicinin yaş grubu, kahve tüketim alışkanlığının tek ve doğrudan belirleyicisidir.

  Yaş grubu, kahve tüketim alışkanlığının tek belirleyicisi olamaz. Birçok faktör (kültürel etkenler, yaşam tarzı, sağlık durumu vb.) kahve tüketimini etkileyebilir. Bu seçenek hatalıdır.

• D) Kahve tüketim alışkanlıkları ve yaş grupları arasındaki ilişki, ancak her iki değişken de sürekli olduğunda anlamlı hale gelir.

  Yaş grupları kategorik (süreksiz) bir değişkendir. İstatistiksel anlamlılık için değişkenlerin sürekli olması gerekmez. Ki-kare testi gibi yöntemler kategorik değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için kullanılır. Bu seçenek hatalıdır.

• Adım 3: Doğru Seçeneği Belirleyelim

En uygun seçenek, kahve tüketim alışkanlıkları ile tüketicilerin yaş grupları arasında bir bağımlılık olduğunu ifade eden B seçeneğidir.

Cevap B seçeneğidir.