Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda Osmanlı Devleti'nde mali işlemlerde kullanılan, Güneş yılı esasına dayanan ve "sene-i maliye" olarak da adlandırılan takvimi bulmamız isteniyor. Şimdi bu takvimleri tek tek inceleyelim ve doğru cevabı adım adım bulalım.
- Adım 1: Takvimlerin Temel Özelliklerini Anlamak
- Devletler, vergi toplama, bütçe hazırlama ve genel idari işlerini düzenlemek için takvimlere ihtiyaç duyar. Osmanlı Devleti de geniş toprakları ve çeşitli ekonomik faaliyetleri yönetmek için farklı takvim sistemlerini kullanmıştır.
- İslam devletlerinde yaygın olarak kullanılan temel takvim, Ay'ın hareketlerine göre düzenlenen Hicri Takvim'dir. Ancak Ay yılı (kameri yıl), Güneş yılına (şemsi yıl) göre yaklaşık 10-11 gün daha kısadır.
- Adım 2: Hicri Takvim'in Maliye İçin Yarattığı Sorun
- Hicri Takvim'in Ay yılı esaslı olması, özellikle tarım ürünlerinden alınan vergiler gibi mevsimsel döngülere bağlı mali işlemlerde sorunlara yol açmıştır. Çünkü Ay yılı, her yıl Güneş yılına göre farklı bir zamana denk geldiği için, vergi toplama zamanları ve tarım hasat dönemleri sürekli değişmekteydi. Bu durum, hem devletin mali planlamasını hem de halkın vergi ödeme düzenini zorlaştırıyordu.
- Adım 3: Osmanlı'nın Mali Çözümü: Rumi Takvim
- Osmanlı Devleti, bu mali sorunları çözmek, vergi toplama, bütçe hazırlama ve memur maaşlarını ödeme gibi işlemleri daha düzenli hale getirmek amacıyla Güneş yılı esasına dayanan bir takvime ihtiyaç duymuştur. İşte bu ihtiyacı karşılamak için 17. yüzyıldan itibaren mali işlerde kullanılmaya başlanan takvim Rumi Takvim'dir.
- Rumi Takvim, Güneş yılına göre düzenlenmiş "şemsi" (güneş) bir takvimdir. Başlangıcı Hicri Takvim ile aynı (Hz. Muhammed'in Hicreti) olsa da, yıl uzunluğu Miladi Takvim'e benzer şekilde 365 gün 6 saattir. Bu takvim, özellikle maliye ve tarım işlerinde kullanıldığı için "sene-i maliye" (mali yıl) olarak da adlandırılmıştır. Tarım ürünlerinin hasat zamanlarına ve mevsimsel döngülere uygun olması, mali işlemlerin daha sağlıklı yürütülmesini sağlamıştır.
- Adım 4: Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi
- A) Celali Takvim: Büyük Selçuklu Devleti döneminde Ömer Hayyam başkanlığındaki bir heyet tarafından hazırlanan, Güneş yılı esaslı bir takvimdir. Ancak Osmanlı Devleti'nin mali işlerinde kullanılan takvim bu değildir.
- B) Hicri Takvim: Ay yılı esaslıdır ve maliye için uygun değildir, genel dini ve resmi yazışmalarda kullanılmıştır.
- D) Miladi Takvim: Günümüzde yaygın olarak kullanılan Güneş yılı esaslı takvimdir. Osmanlı Devleti'nde resmi olarak çok daha sonra, Cumhuriyet dönemine yakın zamanlarda benimsenmiştir. Maliye için kullanılan takvim Rumi Takvim'dir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Osmanlı Devleti'nde mali işlemlerde kullanılan, Güneş yılı esasına dayanan ve "sene-i maliye" olarak da adlandırılan takvim Rumi Takvim'dir.
Cevap C seçeneğidir.
