Recaizade Mahmut Ekrem'in "Her güzel şey şiirin konusudur." sözü, Tanzimat'ın hangi dönemi için karakteristik bir yaklaşımı yansıtır?
A) Birinci dönem - Toplum için sanat
B) İkinci dönem - Sanat sanat içindir
C) Birinci dönem - Sanat sanat içindir
D) İkinci dönem - Toplum için sanat
Sevgili öğrenciler, bu soru Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı'nın temel özelliklerini ve önemli yazarlarının sanat anlayışlarını kavramanız açısından oldukça önemlidir. Gelin, adım adım bu soruyu çözelim:
- Öncelikle, soruda adı geçen yazar Recaizade Mahmut Ekrem'i hatırlayalım. Recaizade Mahmut Ekrem, Tanzimat Dönemi'nin önemli isimlerinden biri olup, özellikle Tanzimat İkinci Dönem'in önde gelen temsilcilerindendir.
- Şimdi de Recaizade Mahmut Ekrem'in "Her güzel şey şiirin konusudur." sözünü inceleyelim. Bu ifade, şiirin konusunu güzellikle sınırlamakta, yani estetik bir kaygıyı ön plana çıkarmaktadır. Şiirin veya genel olarak sanatın bir amacı olarak toplumu eğitmek, sosyal mesaj vermek gibi işlevler yerine, sanatın kendi içinde bir değer taşıdığını, güzelliği yansıtması gerektiğini vurgulamaktadır.
- Tanzimat Dönemi, genel olarak iki ana döneme ayrılır:
- Birinci Dönem (1860-1876): Bu dönemde yazarlar (Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa gibi) genellikle toplumsal konulara eğilmiş, vatan, hürriyet, adalet gibi kavramları işlemişlerdir. Sanat anlayışları "toplum için sanat" ilkesine dayanır. Amaç, halkı aydınlatmak ve Batılılaşma fikirlerini yaymaktır.
- İkinci Dönem (1876-1896): Bu dönemde ise (Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit Tarhan, Sami Paşazade Sezai gibi yazarların etkisiyle) siyasi baskıların artması nedeniyle toplumsal konulara değinmek zorlaşmış, yazarlar daha çok bireysel konulara, aşka, doğaya, metafizik düşüncelere yönelmişlerdir. Bu dönemin temel sanat anlayışı "sanat sanat içindir" ilkesidir. Yani sanatın amacı güzellik ve estetik haz uyandırmaktır, toplumsal bir fayda gütmez.
- Recaizade Mahmut Ekrem'in "Her güzel şey şiirin konusudur." sözü, şiirin konusunu güzellikle sınırlayarak, sanatın kendi içindeki değerini ve estetik amacını vurgulamaktadır. Bu anlayış, doğrudan "sanat sanat içindir" ilkesiyle örtüşmektedir.
- Yukarıdaki bilgiler ışığında, Recaizade Mahmut Ekrem'in Tanzimat İkinci Dönem yazarı olması ve sözünün "sanat sanat içindir" anlayışını yansıtması nedeniyle doğru seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
