6. sınıf Terim anlam nedir? Örnekleri Test 1

2. "Bu şiirdeki uyak düzeni oldukça başarılı kullanılmış." cümlesinde altı çizili sözcüğün terim anlamda kullanılma nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bir bilim dalına özgü kavramı karşılaması
B) Günlük hayatta sıkça kullanılması
C) Birden fazla anlama gelmesi
D) Eş anlamlısının bulunması

Sevgili öğrenciler,

Bu soruda, altı çizili "uyak" sözcüğünün neden terim anlamda kullanıldığını bulmamız isteniyor. Haydi adım adım inceleyelim:

• Öncelikle "terim anlam" ne demektir, bunu hatırlayalım. Terim anlam, bir sözcüğün bilim, sanat, spor veya meslek dalına özgü, özel ve belirli bir kavramı karşılamasıdır. Yani o alana ait özel bir anlam taşır. Örneğin, tıp alanında "ameliyat", müzik alanında "nota", futbol alanında "penaltı" birer terimdir.
• Şimdi altı çizili "uyak" sözcüğüne bakalım. "Uyak" kelimesi, şiirde dizelerin son seslerindeki benzerliği ifade eden bir edebi terimdir. Şiir ve edebiyat, bir sanat dalıdır.
• Cümlede "Bu şiirdeki uyak düzeni oldukça başarılı kullanılmış." denilerek, şiir sanatına özgü bir kavramdan bahsedilmektedir. Bu bağlamda "uyak", günlük dildeki genel bir anlamdan ziyade, edebiyat alanına ait özel bir anlamda kullanılmıştır.
• Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
• A) Bir bilim dalına özgü kavramı karşılaması: Edebiyat bir sanat dalıdır ve "uyak" bu sanat dalına özgü bir kavramdır. Bu tanım, terim anlamın karşılığıdır ve "uyak" kelimesi için geçerlidir.
• B) Günlük hayatta sıkça kullanılması: "Uyak" kelimesi günlük konuşmalarda çok sık kullanılan bir kelime değildir. Daha çok edebiyatla ilgili metinlerde karşımıza çıkar. Bu nedenle terim anlamda kullanılma nedeni bu değildir.
• C) Birden fazla anlama gelmesi: "Uyak" kelimesinin birden fazla temel anlamı yoktur. Genellikle şiirdeki ses benzerliği anlamında kullanılır. Bir kelimenin çok anlamlı olması, onu terim yapmaz.
• D) Eş anlamlısının bulunması: Bir kelimenin eş anlamlısının olması, o kelimenin terim anlamda kullanılmasına neden olmaz. Birçok kelimenin eş anlamlısı vardır ama hepsi terim değildir.
• Görüldüğü gibi, "uyak" sözcüğü şiir sanatına özgü bir kavramı ifade ettiği için terim anlamda kullanılmıştır. Bu da A seçeneğinde verilen açıklamayla birebir örtüşmektedir.

Cevap A seçeneğidir.