Bir gezegenin yörüngesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi Kepler'in 1. Kanunu'na aykırıdır?
A) Gezegenlerin yörüngeleri elips şeklindedir
B) Yörüngelerin bir odağında Güneş bulunur
C) Tüm gezegen yörüngeleri eşit büyüklükte elipslerdir
D) Gezegenler yörüngelerinde sabit hızla hareket etmezler
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için öncelikle Kepler'in 1. Kanunu'nu hatırlayalım. Kepler'in 1. Kanunu, gezegenlerin Güneş etrafındaki hareketlerini açıklayan üç kanundan ilkidir ve şu şekildedir:
- Kepler'in 1. Kanunu (Elipsler Kanunu): "Her gezegen, Güneş'in bir odakta bulunduğu elips şeklinde bir yörüngede hareket eder."
Şimdi seçenekleri bu kanun ışığında inceleyelim:
- A) Gezegenlerin yörüngeleri elips şeklindedir: Bu ifade, Kepler'in 1. Kanunu'nun doğrudan bir tanımıdır. Kanun, yörüngelerin elips şeklinde olduğunu belirtir. Dolayısıyla, bu ifade kanuna aykırı değildir.
- B) Yörüngelerin bir odağında Güneş bulunur: Bu ifade de Kepler'in 1. Kanunu'nun temel bir parçasıdır. Kanun, Güneş'in elipsin iki odağından birinde yer aldığını açıkça belirtir. Dolayısıyla, bu ifade kanuna aykırı değildir.
- C) Tüm gezegen yörüngeleri eşit büyüklükte elipslerdir: Kepler'in 1. Kanunu, her bir gezegenin yörüngesinin elips şeklinde olduğunu ve Güneş'in bir odakta bulunduğunu söyler. Ancak, kanun gezegenlerin yörüngelerinin eşit büyüklükte olduğunu söylemez. Aksine, Güneş Sistemi'ndeki farklı gezegenlerin (Merkür, Dünya, Jüpiter vb.) yörüngeleri hem büyüklük hem de basıklık (eksantriklik) açısından birbirinden farklıdır. Bu ifade, gerçek duruma ve Kepler'in kanunlarının ima ettiği çeşitliliğe aykırıdır.
- D) Gezegenler yörüngelerinde sabit hızla hareket etmezler: Bu ifade, Kepler'in 2. Kanunu (Alanlar Kanunu) ile ilgilidir. 2. Kanun, gezegenlerin Güneş'e yaklaştıkça hızlandığını, uzaklaştıkça yavaşladığını belirtir. Bu, 1. Kanun'un (elips şeklindeki yörünge) bir sonucudur ve gezegen hareketinin genel bir özelliğidir. Bu ifade, 1. Kanun'a aykırı değildir; sadece farklı bir yönünü açıklar.
Sonuç olarak, Kepler'in 1. Kanunu, her gezegenin yörüngesinin elips olduğunu ve Güneş'in bir odakta bulunduğunu belirtir, ancak tüm gezegenlerin yörüngelerinin aynı büyüklükte olduğunu söylemez. Gerçekte, gezegen yörüngeleri farklı büyüklük ve şekillerdedir.
Cevap C seçeneğidir.
