Bir besin maddesinin sindirim kanalında emilimi, emilim yüzeyinin genişliği ve o bölgedeki kan akış hızı ile doğrudan ilişkilidir. İnce bağırsak, bu emilim sürecini maksimize etmek için özel adaptasyonlara sahiptir. Eğer bir bireyde ince bağırsağın iç yüzeyini kaplayan villus ve mikrovillus yapılarının genetik bir bozukluk nedeniyle normalden daha az geliştiği tespit edilirse, bu durumun aşağıdaki sonuçlardan hangisine yol açması beklenir?
A) Midede protein sindiriminin hızlanması
B) Kalın bağırsakta su emiliminin artması
C) Besin maddelerinin kana geçiş hızının azalması
D) Pankreastan salgılanan sindirim enzimlerinin miktarının artması
Merhaba öğrenciler, bu soruyu sindirim sisteminin çalışma prensiplerini anlayarak adım adım çözelim.
Öncelikle soruyu anlamak: Soru, ince bağırsaktaki villus ve mikrovillus yapılarının önemine ve bu yapıların azalmasının sonuçlarına odaklanıyor. Unutmayın, villus ve mikrovilluslar emilim yüzeyini artırarak besinlerin kana geçişini kolaylaştırır.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Midede protein sindiriminin hızlanması: Villus ve mikrovilluslar ince bağırsakta bulunur. Midedeki protein sindirimi, bu yapıların durumuyla doğrudan ilişkili değildir. Midede protein sindirimi esas olarak pepsin enzimi ve mide asidi ile gerçekleşir.
- B) Kalın bağırsakta su emiliminin artması: Kalın bağırsak su ve elektrolit emiliminde görevlidir. İnce bağırsaktaki villus ve mikrovillusların azalması, kalın bağırsaktaki su emilimini doğrudan etkilemez. Kalın bağırsak zaten kendi işlevini yerine getirmeye devam edecektir.
- C) Besin maddelerinin kana geçiş hızının azalması: İşte doğru cevap bu! Villus ve mikrovilluslar, ince bağırsak yüzey alanını kat kat artırarak besin emilimini maksimize eder. Bu yapıların azalması, emilim için daha az yüzey alanı anlamına gelir. Bu da besin maddelerinin kana geçiş hızını önemli ölçüde yavaşlatır. Düşünün ki, bir tarlayı suluyorsunuz ve suyun yayılacağı alan daralıyor. Suyun emilimi de yavaşlayacaktır.
- D) Pankreastan salgılanan sindirim enzimlerinin miktarının artması: Pankreas, sindirim enzimleri salgılayarak besinlerin parçalanmasına yardımcı olur. Villus ve mikrovillusların azalması, pankreasın enzim salgısını doğrudan etkilemez. Enzim salgısı, daha çok besinlerin varlığına ve hormonal sinyallere bağlıdır.
Sonuç: Villus ve mikrovillusların azalması, emilim yüzeyini daraltarak besinlerin kana geçiş hızını azaltır. Bu durum, vücudun ihtiyaç duyduğu besinleri yeterince alamamasına ve çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir.
Cevap C seçeneğidir.