"Karanlık odada yalnız başına oturuyordu. Pencereden süzülen ay ışığı, yüzündeki endişeyi daha da belirginleştiriyordu. Kalbinin hızlı atışlarını duyabiliyor, nefes alışverişlerini kontrol etmeye çalışıyordu."
Bu metin için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Sanatsal bir metindir
B) Öznellik hakimdir
C) Betimleyici ögeler içerir
D) Nesnel bilgiler vermektedir
Bu soruyu çözerken, verilen metnin özelliklerini ve seçeneklerdeki ifadelerin anlamlarını dikkatlice incelememiz gerekiyor. Metnin ne tür bir anlatım içerdiğini anlamak, doğru cevabı bulmamızı sağlayacaktır.
- Metni İnceleyelim: "Karanlık odada yalnız başına oturuyordu. Pencereden süzülen ay ışığı, yüzündeki endişeyi daha da belirginleştiriyordu. Kalbinin hızlı atışlarını duyabiliyor, nefes alışverişlerini kontrol etmeye çalışıyordu." Bu metin, bir kişinin içinde bulunduğu durumu, duygularını ve fiziksel tepkilerini anlatıyor.
- A) Sanatsal bir metindir: Bu ifade, metnin edebi bir amaç taşıdığını, okuyucuda bir duygu veya atmosfer yaratmayı hedeflediğini belirtir. Metinde "endişe", "ay ışığı", "kalbin hızlı atışları" gibi ögelerle bir sahne ve duygu durumu canlandırılmaya çalışılmıştır. Bu da metnin sanatsal bir nitelik taşıdığını gösterir. Dolayısıyla bu ifade söylenebilir.
- B) Öznellik hakimdir: Öznellik, kişisel duygu, düşünce ve yorumların metne yansımasıdır. Metindeki "yüzündeki endişeyi daha da belirginleştiriyordu" ifadesi, anlatıcının bir yorumudur. "Kalbinin hızlı atışlarını duyabiliyor, nefes alışverişlerini kontrol etmeye çalışıyordu" ifadeleri de karakterin iç dünyasına ait kişisel deneyimlerdir. Bu durum, metinde öznelliğin ağır bastığını gösterir. Dolayısıyla bu ifade söylenebilir.
- C) Betimleyici ögeler içerir: Betimleme, varlıkların veya durumların özelliklerini, niteliklerini göz önünde canlandıracak şekilde anlatmaktır. Metinde "karanlık oda", "yalnız başına", "pencereden süzülen ay ışığı", "yüzündeki endişe", "kalbinin hızlı atışları" gibi ifadeler, okuyucunun zihninde bir sahne ve duygu durumu canlandırmaya yardımcı olur. Bu da metnin betimleyici ögeler içerdiğini gösterir. Dolayısıyla bu ifade söylenebilir.
- D) Nesnel bilgiler vermektedir: Nesnel bilgi, kişisel yorumlardan arındırılmış, herkes tarafından aynı şekilde kabul edilebilecek, kanıtlanabilir ve ölçülebilir bilgilerdir. Örneğin, bir bilimsel gerçek veya bir tarihsel olay gibi. Verilen metinde ise "endişe", "hızlı atışlar", "nefes kontrol etmeye çalışma" gibi ifadeler tamamen kişisel duygu ve deneyimlere dayanır. Metin, somut, ölçülebilir veya kanıtlanabilir bir bilgi sunmaz; daha çok bir duygu durumunu ve atmosferi aktarır. Bu nedenle metnin nesnel bilgiler verdiğini söyleyemeyiz. Dolayısıyla bu ifade söylenemez.
Cevap D seçeneğidir.
