Glikozit bağı nedir Test 1

Bir deneyde sükroz çözeltisine sükraz enzimi eklendiğinde, sükrozun glikoz ve fruktoza parçalandığı gözlemlenmiştir.
Bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Sükraz enzimi glikozit bağı oluşumunu katalizler
B) Oluşan ürünlerin sayısı azalmıştır
C) Hidroliz reaksiyonu gerçekleşmiştir
D) Dehidrasyon sentezi meydana gelmiştir

Bu soruda, sükrozun sükraz enzimi yardımıyla glikoz ve fruktoza parçalanması olayını inceliyoruz. Bu tür biyokimyasal reaksiyonları anlamak için temel kavramları hatırlayalım:

• Sükroz: Bir disakkarittir; yani iki monosakkaritin (glikoz ve fruktoz) birleşmesiyle oluşmuş bir şekerdir. Bu birleşme sırasında bir glikozit bağı kurulur ve bir molekül su açığa çıkar.
• Sükraz enzimi: Sükroza özgü (spesifik) bir enzimdir. Görevi, sükroz molekülünü parçalamaktır.
• Glikoz ve Fruktoz: Sükrozun parçalanmasıyla oluşan daha basit şekerlerdir (monosakkaritlerdir).

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Sükraz enzimi glikozit bağı oluşumunu katalizler

  Deneyde sükrozun glikoz ve fruktoza parçalandığı belirtilmiştir. Bu parçalanma, sükrozu oluşturan glikozit bağının koparılması anlamına gelir. Glikozit bağı oluşumu ise glikoz ve fruktozun birleşerek sükroz oluşturduğu sentez reaksiyonlarında gerçekleşir. Sükraz enzimi bu bağın kopmasını katalizler, oluşumunu değil. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.

• B) Oluşan ürünlerin sayısı azalmıştır

  Başlangıçta bir molekül sükroz vardır. Reaksiyon sonucunda bir molekül glikoz ve bir molekül fruktoz olmak üzere toplam iki molekül ürün oluşur. Yani, 1 molekül reaktan (sükroz) 2 molekül ürüne (glikoz + fruktoz) dönüşmüştür. Bu durumda molekül sayısı azalmamış, aksine artmıştır. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.

• C) Hidroliz reaksiyonu gerçekleşmiştir

  Hidroliz kelimesi, "hidro" (su) ve "lizis" (parçalama) kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur ve "su ile parçalama" anlamına gelir. Büyük bir molekülün (polimer veya disakkarit gibi) su molekülleri kullanılarak daha küçük moleküllere (monomerler) ayrılması işlemidir. Sükrozun glikoz ve fruktoza parçalanması da bir su molekülünün kullanıldığı ve glikozit bağının koptuğu bir reaksiyondur. Bu tanım, deneyde gözlemlenen olayla tamamen örtüşmektedir. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.

• D) Dehidrasyon sentezi meydana gelmiştir

  Dehidrasyon sentezi (veya kondenzasyon reaksiyonu), küçük moleküllerin birleşerek daha büyük bir molekül oluşturması ve bu sırada bir su molekülünün açığa çıkması olayıdır. Örneğin, glikoz ve fruktozun birleşerek sükroz oluşturması bir dehidrasyon sentezidir. Deneyde ise sükroz parçalanmaktadır, yani tam tersi bir reaksiyon gerçekleşmektedir. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, sükrozun sükraz enzimi ile glikoz ve fruktoza parçalanması olayı bir hidroliz reaksiyonudur.

Cevap C seçeneğidir.