Şiir Bilgisi nedir Test 1

Aşağıdaki dizelerin hangisinde zengin uyak kullanılmıştır?
"Bir sarsıntı... Uyandım uzun süren uykudan,
Geçiyordu araba yola benzer bir sudan."

A) "sarsıntı" ve "araba" kelimelerinde
B) "uykudan" ve "sudadan" kelimelerinde
C) "uyandım" ve "geçiyordu" kelimelerinde
D) "uzun" ve "yola" kelimelerinde

Merhaba sevgili öğrencilerim! Uyak konusunu daha iyi anlamanız için bu soruyu adım adım birlikte çözeceğiz. Unutmayın, uyak (kafiye) şiirde ahenk unsurlarından biridir ve dizelerin sonunda yer alan ses benzerliklerine denir. Zengin uyak ise daha fazla ses benzerliği içerir.

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) "sarsıntı" ve "araba" kelimelerinde: Bu kelimelerde herhangi bir ses benzerliği bulunmamaktadır. Bu nedenle uyak bile yoktur.
• B) "uykudan" ve "sudadan" kelimelerinde: Bu kelimelerin sonundaki "-dan" ekleri görevleri aynı olduğu için rediftir. Redifleri attığımızda geriye "uyku" ve "su" kelimeleri kalır. Bu kelimelerde "-u" sesleri tam uyaktır. "-dan" redif ve "u" tam uyak olduğu için zengin uyak yoktur.
• C) "uyandım" ve "geçiyordu" kelimelerinde: Bu kelimelerde de belirgin bir ses benzerliği bulunmamaktadır.
• D) "uzun" ve "yola" kelimelerinde: Bu kelimelerde de herhangi bir ses benzerliği bulunmamaktadır.

Şimdi de zengin uyağın ne olduğuna bakalım. Zengin uyak, dizedeki kelimelerin son iki veya daha fazla sesinin benzeşmesiyle oluşur. Örneğimizdeki dizelerde "uykudan" ve "sudadan" kelimelerinde "-dan" ekleri rediftir. Redifleri attığımızda "uyku" ve "su" kelimeleri kalır. Bu kelimelerde sadece "-u" sesi benzediği için tam uyak vardır. Zengin uyak olabilmesi için en az üç sesin benzeşmesi gerekirdi.

Ancak soruda bir hata bulunmaktadır. "uykudan" ve "sudadan" kelimelerindeki "-dan" ekleri aynı görevde kullanıldığı için rediftir. Redifleri attığımızda geriye "uyku" ve "su" kelimeleri kalır. Bu kelimelerde sadece "u" sesi benzediği için tam uyak vardır. Zengin uyak olabilmesi için en az üç sesin benzeşmesi gerekirdi. Bu nedenle soruda zengin uyak örneği bulunmamaktadır. Ancak soru köküne göre en yakın cevap B seçeneğidir.

Cevap B seçeneğidir.