Bu ders notu, EBOB (En Büyük Ortak Bölen) ve EKOK (En Küçük Ortak Kat) kavramlarını ve bu kavramların LGS sınavında çıkabilecek soru tiplerini anlamanıza yardımcı olacaktır. Temel tanımlar, problem çözme stratejileri ve pratik ipuçları içermektedir.
İki veya daha fazla sayının ortak bölenlerinin en büyüğüdür. Başka bir deyişle, verilen sayıların her birini tam bölebilen en büyük sayıdır.
💡 İpucu: EBOB, genellikle "parçalama", "gruplara ayırma" gibi işlemlerde kullanılır.
📝 Örnek: 12 ve 18'in EBOB'unu bulalım. 12 = 2² * 3 ve 18 = 2 * 3² olduğundan EBOB(12,18) = 2 * 3 = 6'dır.
İki veya daha fazla sayının ortak katlarının en küçüğüdür. Verilen sayıların her birinin katı olan en küçük sayıdır.
💡 İpucu: EKOK, genellikle "bir araya gelme", "aynı anda olma" gibi işlemlerde kullanılır.
📝 Örnek: 6 ve 8'in EKOK'unu bulalım. 6 = 2 * 3 ve 8 = 2³ olduğundan EKOK(6,8) = 2³ * 3 = 24'tür.
İki sayının EBOB'u ile EKOK'unun çarpımı, bu iki sayının çarpımına eşittir.
⚠️ Dikkat: Bu özellik sadece iki sayı için geçerlidir. İkiden fazla sayı olduğunda bu kural geçerli olmaz.
📝 Örnek: EBOB(12,18) = 6 ve EKOK(12,18) = 36. 6 * 36 = 216 ve 12 * 18 = 216. Gördüğünüz gibi eşitlik sağlanıyor.
1'den başka ortak böleni olmayan sayılara aralarında asal sayılar denir.
💡 İpucu: Asal sayılar her zaman aralarında asaldır, ancak aralarında asal sayılar asal olmak zorunda değildir.
📝 Örnek: 8 ve 15 aralarında asaldır. EBOB(8,15) = 1 ve EKOK(8,15) = 8 * 15 = 120.
EBOB ve EKOK problemlerini çözerken, problemin ne istediğini dikkatlice okuyun ve hangi kavramın (EBOB mu, EKOK mu) kullanılacağını belirleyin.
⚠️ Dikkat: Problemde "en büyük", "en fazla" gibi ifadeler geçiyorsa EBOB; "en küçük", "en az" gibi ifadeler geçiyorsa EKOK kullanma ihtimaliniz yüksektir.
📝 Örnek (EBOB): 48 kg pirinç ve 60 kg bulgur birbirine karıştırılmadan eşit büyüklükteki paketlere konulacaktır. Bir paketin ağırlığı en fazla kaç kg olabilir? Cevap: EBOB(48,60) = 12 kg.
📝 Örnek (EKOK): İki otobüsten biri 15 dakikada, diğeri 20 dakikada bir kalkmaktadır. İki otobüs aynı anda saat 08:00'de kalktıklarına göre, bir sonraki kez saat kaçta birlikte kalkarlar? Cevap: EKOK(15,20) = 60 dakika. Yani saat 09:00'da.