Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için bitkilerin kök sistemleri hakkında temel bilgilere sahip olmamız gerekiyor. Bitkilerde iki ana kök sistemi bulunur: kazık kök sistemi ve saçak kök sistemi.
- Kazık Kök Sistemi: Bu sistemde, toprağa doğru derine inen, genellikle kalın ve belirgin bir ana kök bulunur. Bu ana kökten daha ince yan kökler çıkar. Kazık kökler, bitkinin toprağa sıkıca tutunmasını ve derinlerdeki suya ve minerallere ulaşmasını sağlar. Genellikle iki çenekli (dikotil) bitkilerde görülür. Örnekler: Havuç, turp, fasulye, meşe ağacı.
- Saçak Kök Sistemi: Bu sistemde belirgin bir ana kök yoktur. Kökler, gövdenin tabanından bir demet halinde çıkar ve genellikle toprağın yüzeyine yakın bir alana yayılır. Saçak kökler, toprağın üst katmanlarındaki suyu ve mineralleri emmede etkilidir. Genellikle tek çenekli (monokotil) bitkilerde görülür. Örnekler: Buğday, arpa, mısır, soğan, çim.
Şimdi seçeneklerdeki bitkileri bu bilgiler ışığında inceleyelim:
- A) Buğday - Arpa: Buğday tek çenekli bir bitkidir ve saçak kök sistemine sahiptir. Arpa da tek çenekli bir bitkidir ve saçak kök sistemine sahiptir. Bu seçenekteki her iki bitki de saçak kök sistemine sahiptir, bu yüzden doğru cevap değildir.
- B) Havuç - Fasulye: Havuç iki çenekli bir bitkidir ve besin depolayan, kalınlaşmış bir kazık kök sistemine sahiptir. Fasulye de iki çenekli bir bitkidir ve kazık kök sistemine sahiptir. Bu seçenekteki her iki bitki de kazık kök sistemine sahiptir. Bu, aradığımız doğru cevaptır.
- C) Mısır - Soğan: Mısır tek çenekli bir bitkidir ve saçak kök sistemine sahiptir. Soğan da tek çenekli bir bitkidir ve saçak kök sistemine sahiptir (soğan bir depo organı olsa da, kökleri saçak kök yapısındadır). Bu seçenekteki her iki bitki de saçak kök sistemine sahiptir, bu yüzden doğru cevap değildir.
- D) Papatya - Lale: Papatya iki çenekli bir bitkidir ve genellikle kazık kök sistemine sahiptir. Lale ise tek çenekli bir bitkidir ve saçak kök sistemine sahiptir (lale de soğanlı bir bitki olup, kökleri saçak kök yapısındadır). Bu seçenekteki bitkilerden biri kazık kök, diğeri saçak kök sistemine sahiptir, bu yüzden doğru cevap değildir.
Yapılan incelemeler sonucunda, hem havucun hem de fasulyenin kazık kök sistemine sahip olduğu görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
