Bitkilerde tohum çimlenmesi sırasında gerçekleşen metabolik olaylar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Oksijen tüketimi azalır ve anaerobik solunum artar
B) Nişasta hidrolizi ile glikoz üretimi azalır
C) Absisik asit konsantrasyonu artar
D) Gibberellin hormonu aleuron tabakasında amilaz sentezini uyarır
Tohum çimlenmesi, tohumun uygun koşullar altında aktif metabolik süreçlere girerek embriyonun büyümesini ve yeni bir bitki oluşturmasını sağlayan karmaşık bir olaydır. Bu süreçte birçok metabolik değişiklik meydana gelir.
- A) Oksijen tüketimi azalır ve anaerobik solunum artar
- Tohum çimlenmesi, embriyonun büyümesi ve yeni dokuların oluşumu için yüksek miktarda enerji (ATP) gerektiren bir süreçtir. Aerobik solunum, anaerobik solunuma göre çok daha fazla ATP üretir. Bu nedenle, çimlenme sırasında oksijen tüketimi artar ve aerobik solunum yoğunlaşır. Anaerobik solunum ancak oksijenin yetersiz olduğu durumlarda devreye girer ve enerji verimi düşüktür. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
- B) Nişasta hidrolizi ile glikoz üretimi azalır
- Tohumlar, embriyonun ilk büyüme evreleri için gerekli besin maddelerini genellikle nişasta, yağ veya protein şeklinde depolar. Çimlenme sırasında, bu depolanmış besinler hidroliz (su ile parçalanma) yoluyla daha küçük moleküllere ayrılır. Örneğin, nişasta, amilaz enzimleri tarafından glikoza parçalanır. Bu glikoz, embriyo tarafından enerji üretimi ve yapısal bileşenlerin sentezi için kullanılır. Dolayısıyla, nişasta hidrolizi ve glikoz üretimi çimlenme sırasında artar. Bu ifade yanlıştır.
- C) Absisik asit konsantrasyonu artar
- Absisik asit (ABA), bitkilerde tohum dormansisini (uyku hali) sürdüren ve çimlenmeyi engelleyen bir hormondur. Çimlenme sürecinin başlaması için ABA konsantrasyonunun azalması ve çimlenmeyi teşvik eden hormonların (özellikle gibberellinlerin) artması gerekir. Dolayısıyla, çimlenme sırasında absisik asit konsantrasyonu azalır. Bu ifade yanlıştır.
- D) Gibberellin hormonu aleuron tabakasında amilaz sentezini uyarır
- Gibberellinler (GA), tohum çimlenmesini teşvik eden önemli bitki hormonlarıdır. Özellikle tahıl tohumlarında, embriyo tarafından salgılanan gibberellinler, aleuron tabakasına (endospermi çevreleyen özel bir hücre tabakası) ulaşır. Aleuron tabakası, gibberellinlerin etkisiyle amilaz gibi hidrolitik enzimleri sentezlemeye başlar ve bunları endosperme salgılar. Bu enzimler, endospermdeki depolanmış nişastayı glikoza parçalayarak büyüyen embriyoya enerji ve besin sağlar. Bu ifade doğrudur.
Cevap D seçeneğidir.
