Bir deney tüpüne nişasta çözeltisi konulup tükürük ekleniyor. Belirli aralıklarla alınan örneklerde nişasta miktarının azaldığı, maltoz miktarının arttığı gözlemleniyor.
Bu deneyde gerçekleşen kimyasal sindirim için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Enzimatik bir reaksiyondur
B) Monosakkaritler oluşmuştur
C) Tükürük bezleri tarafından salgılanan amilaz etkilidir
D) Polisakkaritler disakkaritlere parçalanmıştır
Bu deneyde, nişasta (bir polisakkarit) tükürükteki amilaz enzimi sayesinde daha küçük bir molekül olan maltoza (bir disakkarit) parçalanmaktadır. Bu süreci ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Enzimatik bir reaksiyondur: Tükürükte bulunan amilaz, nişastayı parçalayan bir enzimdir. Enzimler, kimyasal reaksiyonları hızlandıran biyolojik katalizörlerdir. Dolayısıyla, nişastanın maltoza dönüşmesi bir enzim aracılığıyla gerçekleştiği için bu ifade doğrudur.
- B) Monosakkaritler oluşmuştur: Deneyde nişastanın azaldığı ve maltozun arttığı gözlemlenmiştir. Nişasta bir polisakkarit, maltoz ise iki glikoz biriminden oluşan bir disakkarittir. Tükürük amilazı, nişastayı doğrudan monosakkaritlere (tek şeker birimlerine, örneğin glikoza) kadar parçalamaz; sindirimi maltoz seviyesinde durdurur. Monosakkaritlerin oluşması için maltozun da sindirilmesi gerekir ki bu deneyde böyle bir gözlemden bahsedilmemiştir. Bu nedenle bu ifade söylenemez.
- C) Tükürük bezleri tarafından salgılanan amilaz etkilidir: Deneyde tükürük kullanıldığı ve nişastanın sindirildiği belirtilmiştir. Tükürük bezleri tarafından salgılanan amilaz (ptyalin) enzimi, nişasta sindirimini başlatan temel enzimdir. Bu ifade doğrudur.
- D) Polisakkaritler disakkaritlere parçalanmıştır: Nişasta, çok sayıda glikoz biriminden oluşan büyük bir polisakkarittir. Maltoz ise iki glikoz biriminden oluşan bir disakkarittir. Deneyde nişastanın azalıp maltozun arttığı gözlemlendiğine göre, polisakkarit olan nişasta, disakkarit olan maltoza parçalanmıştır. Bu ifade doğrudur.
Sonuç olarak, deneyde nişastanın maltoza dönüştüğü açıkça belirtilmiştir. Maltoz bir disakkarittir, monosakkarit değildir. Amilaz enzimi nişastayı doğrudan monosakkaritlere kadar parçalamaz. Bu nedenle, monosakkaritlerin oluştuğu söylenemez.
Cevap B seçeneğidir.
