TBMM'nin 23 Nisan 1920'de açılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Meclisin üstünde hiçbir güç yoktur
B) Padişah ve halife kurtarılacaktır
C) Yasama, yürütme ve yargı güçleri mecliste toplanmıştır
D) İstanbul Hükümeti'nin devamı niteliğindedir
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, 23 Nisan 1920'de açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ile ilgili verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. TBMM'nin açılışı, Türk tarihinde çok önemli bir dönüm noktasıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Meclisin üstünde hiçbir güç yoktur: Bu ifade, TBMM'nin açılışının temel prensiplerinden biridir. Ulusal egemenliğin (yani milletin kendi kendini yönetme hakkının) en üstün güç olduğunu vurgular. Bu, padişahlık veya başka bir otoritenin değil, milletin iradesinin temsilcisi olan Meclis'in en yetkili organ olduğu anlamına gelir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- B) Padişah ve halife kurtarılacaktır: TBMM'nin ilk dönemlerindeki söylemlerinde, işgal altındaki İstanbul'dan padişah ve halifenin kurtarılması fikri yer almıştır. Bu, hem halkın geniş kesimlerini Milli Mücadele'ye katmak hem de dış güçlere karşı birleşik bir cephe oluşturmak için stratejik bir yaklaşımdı. Amaç, bu makamları işgalcilerin etkisinden kurtarmaktı. Dolayısıyla bu ifade, o dönemin şartları ve söylemleri göz önüne alındığında doğru kabul edilebilir. Ancak uzun vadede, TBMM'nin hedefi ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet kurmaktı.
- C) Yasama, yürütme ve yargı güçleri mecliste toplanmıştır: Milli Mücadele'nin olağanüstü koşulları nedeniyle, hızlı ve etkili kararlar alabilmek için "güçler birliği" ilkesi benimsenmiştir. Bu, yasama (kanun yapma), yürütme (kanunları uygulama) ve yargı (adaleti sağlama) yetkilerinin hepsinin TBMM'de toplandığı anlamına gelir. Bu durum, savaş döneminde devletin işleyişini hızlandırmak için zorunlu görülmüştür. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- D) İstanbul Hükümeti'nin devamı niteliğindedir: TBMM, İstanbul Hükümeti'nin işgal güçleriyle işbirliği yaptığı ve milletin iradesini temsil etmediği düşüncesiyle kurulmuştur. TBMM, İstanbul Hükümeti'ne karşı, tamamen yeni ve bağımsız bir ulusal iradeyi temsil eden bir hükümettir. İstanbul Hükümeti'nin otoritesini tanımamış, onun devamı değil, ona alternatif ve onunla mücadele eden bir yapı olmuştur. Dolayısıyla bu ifade kesinlikle yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, TBMM'nin açılışı, İstanbul Hükümeti'nden bağımsız, milli iradeye dayalı yeni bir devletin temellerini atmıştır.
Cevap D seçeneğidir.
