Sevgili öğrenciler, bu soru 19. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin önemli iç ve dış politika gelişmelerinden biri olan Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanını ve bu isyan karşısında Osmanlı'nın uluslararası ilişkilerini anlamamızı istiyor. Şimdi adım adım bu soruyu çözelim:
- Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı'nın Önemi: 19. yüzyıl, Osmanlı Devleti için merkezi otoritenin zayıfladığı, reform çabalarının hızlandığı ve Avrupa devletlerinin Osmanlı üzerindeki etkisinin arttığı bir dönemdi. Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa, modern bir ordu ve donanma kurarak güçlenmiş, Suriye'yi ele geçirmiş ve Osmanlı merkezi yönetimi için büyük bir tehdit haline gelmişti. İsyan, Osmanlı Devleti'nin kendi iç sorunlarını dahi tek başına çözemeyecek kadar zayıfladığını açıkça göstermiştir.
- Osmanlı'nın Yardım Arayışı: Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın orduları Kütahya'ya kadar ilerleyince, Osmanlı Devleti kendi imkanlarıyla bu isyanı bastıramayacağını anladı ve Avrupa devletlerinden yardım istemek zorunda kaldı. Bu durum, Osmanlı'nın "hasta adam" olarak nitelendirilmeye başlandığı dönemin de bir göstergesidir.
- Fransa'nın Tutumu: Fransa, Mehmet Ali Paşa ile yakın ilişkileri vardı ve onun modernleşme çabalarına destek veriyordu. Bu nedenle Osmanlı'ya karşı Mehmet Ali Paşa'ya askeri destek sağlaması veya Osmanlı'ya yardım etmesi beklenemezdi.
- İngiltere'nin Tutumu: İngiltere, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü koruma politikasını benimsemiş olsa da, başlangıçta Rusya'nın Akdeniz'e inme ihtimalinden çekindiği için doğrudan askeri müdahalede bulunmaktan kaçındı. İngiltere, daha çok diplomatik yollarla çözüm bulmaya çalıştı.
- Rusya'nın Desteği ve Hünkar İskelesi Antlaşması: Osmanlı Devleti, başta İngiltere ve Fransa'dan beklediği desteği bulamayınca, geleneksel düşmanı olan Rusya'ya yönelmek zorunda kaldı. Rusya, bu durumu kendi çıkarları doğrultusunda değerlendirdi. Osmanlı'nın zayıflığından faydalanarak Akdeniz'deki etkisini artırmak ve Boğazlar üzerinde kontrol sağlamak istiyordu. Bu amaçla Osmanlı'ya askeri yardım gönderdi. Bu yardımın sonucunda 1833 yılında Hünkar İskelesi Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile Rusya, Osmanlı Devleti'ne bir saldırı olması durumunda askeri yardım yapmayı taahhüt ederken, Osmanlı da Rusya'ya bir saldırı olması durumunda Çanakkale Boğazı'nı Rus savaş gemilerine açmayı, diğer devletlerin savaş gemilerine ise kapatmayı kabul etti. Bu antlaşma, Rusya'nın Osmanlı üzerindeki etkisini büyük ölçüde artırmış ve diğer Avrupa devletlerinin tepkisine neden olmuştur.
- Avusturya'nın Rolü: Avusturya da Avrupa'nın büyük güçlerinden biriydi ve Osmanlı toprak bütünlüğünün korunması konusunda genel bir çıkarı vardı. Ancak Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı sırasında Osmanlı'ya doğrudan askeri destek sağlayan devlet Rusya olmuştur.
Bu bilgiler ışığında, Osmanlı Devleti'nin Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı karşısında askeri desteğini aldığı devlet Rusya'dır.
Cevap C seçeneğidir.
