Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bizden, altı çizili sözcüklerin yapı bakımından farklı olanını bulmamız isteniyor. Türkçede sözcükler yapılarına göre üç gruba ayrılır:
- Basit Sözcükler: Hiçbir yapım eki almamış, kök halinde olan sözcüklerdir. (Örnek: ev, gel, su)
- Türemiş Sözcükler: Kök veya gövdeye yapım eki getirilerek yeni bir anlam kazanmış sözcüklerdir. (Örnek: ev-li, gel-ecek, su-cu)
- Birleşik Sözcükler: En az iki sözcüğün bir araya gelerek yeni bir kavramı karşılamasıyla oluşan sözcüklerdir. (Örnek: gecekondu, bilgisayar, kahvaltı)
Şimdi seçeneklerdeki altı çizili sözcükleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu konuyu dershanede işlemiştik.
- Altı çizili sözcük: "dershanede"
- Bu sözcük, "ders" ve "hane" kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. "Ders" ve "hane" kelimeleri bir araya gelerek yeni bir anlam (eğitim verilen yer) kazanmıştır.
- Bu nedenle "dershane", yapı bakımından birleşik bir sözcüktür.
- B) Kitaplıktan iki roman aldım.
- Altı çizili sözcük: "Kitaplıktan"
- Bu sözcüğün kökü "kitap"tır. "Kitap" ismine "-lık" yapım eki getirilerek "kitaplık" (kitapların konulduğu yer) kelimesi türetilmiştir. "-tan" ise çekim ekidir.
- Bu nedenle "kitaplık", yapı bakımından türemiş bir sözcüktür.
- C) Sokaktaki çocuklar top oynuyordu.
- Altı çizili sözcük: "Sokaktaki"
- Bu sözcüğün kökü "sokak"tır. "Sokak" ismine "-taki" yapım eki getirilerek "sokaktaki" (sokakta bulunan) kelimesi türetilmiştir. "-ki" eki burada sıfat yapan bir yapım ekidir.
- Bu nedenle "sokaktaki", yapı bakımından türemiş bir sözcüktür.
- D) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
- Altı çizili sözcük: "Evdeki"
- Bu sözcüğün kökü "ev"dir. "Ev" ismine "-deki" yapım eki getirilerek "evdeki" (evde bulunan) kelimesi türetilmiştir. "-ki" eki burada sıfat yapan bir yapım ekidir.
- Bu nedenle "evdeki", yapı bakımından türemiş bir sözcüktür.
İncelemelerimiz sonucunda:
- A seçeneğindeki "dershanede" sözcüğü birleşik yapılıdır.
- B seçeneğindeki "Kitaplıktan" sözcüğü türemiş yapılıdır.
- C seçeneğindeki "Sokaktaki" sözcüğü türemiş yapılıdır.
- D seçeneğindeki "Evdeki" sözcüğü türemiş yapılıdır.
Görüldüğü gibi, A seçeneğindeki sözcük birleşik yapılı iken, diğer seçeneklerdeki sözcükler türemiş yapılıdır. Bu durumda yapı bakımından farklı olan A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
