Merhaba sevgili öğrenciler,
Bugün sizlerle bir cümlede iş fiilinin nesnesini bulma konusunu adım adım inceleyeceğiz. Nesne, cümlede yapılan işten doğrudan etkilenen varlık veya kavramdır. Nesneyi bulmak için fiile "ne?", "neyi?" veya "kimi?" sorularını sorarız.
- Öncelikle cümlemizdeki fiili (eylemi) bulalım: "Masanın üzerindeki kitapları düzenli bir şekilde rafa yerleştirdi." cümlesinde fiil "yerleştirdi" kelimesidir. Bu bir iş fiilidir, çünkü bir hareket, bir eylem bildirmektedir.
- Şimdi bu fiile "neyi?" sorusunu sorarak işten etkilenen varlığı, yani nesneyi bulalım:
- "Yerleştirdi" fiiline "Neyi yerleştirdi?" diye sorduğumuzda alacağımız cevap "kitapları" olacaktır.
- Diğer seçenekleri de inceleyelim:
- A) masanın üzerindeki: Bu ifade, "kitapları" kelimesini niteleyen bir sıfat öbeğidir. Hangi kitaplar olduğunu belirtir, nesnenin kendisi değildir.
- C) düzenli bir şekilde: Bu ifade, "yerleştirdi" fiilinin nasıl yapıldığını belirtir. Yani bir durum zarfıdır, nesne değildir.
- D) rafa: Bu ifade, "yerleştirdi" fiilinin nereye yapıldığını belirtir. Yani bir yer tamlayıcısıdır, nesne değildir.
Bu durumda, "yerleştirdi" fiilinin doğrudan etkilediği ve "neyi?" sorusuna cevap veren kelime "kitapları"dır.
Cevap B seçeneğidir.
