Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir cümlede geçen "iş (kılış) fiillerini" bulmamız isteniyor. Öncelikle "iş (kılış) fiili" ne demek, onu hatırlayalım:
- İş (Kılış) Fiilleri: Bir öznenin kendi isteğiyle gerçekleştirdiği, bir nesneyi etkileyen veya bir eylemi anlatan fiillerdir. Bu fiiller genellikle "neyi?" veya "kimi?" sorularına cevap verebilirler. Yani, bir nesne alabilen fiillerdir. Örneğin: okumak (kitabı okumak), yazmak (mektubu yazmak), yemek (elmayı yemek).
Şimdi cümlemizi adım adım inceleyelim: "Çocuk, odasını topladıktan sonra ders çalışmaya başladı."
- Cümledeki fiilimsileri ve çekimli fiilleri tespit edelim:
- "topladıktan sonra": Burada "toplamak" fiili bulunmaktadır.
- "çalışmaya": Burada "çalışmak" fiili bulunmaktadır (isim fiil olarak).
- "başladı": Burada "başlamak" fiili bulunmaktadır (çekimli fiil olarak).
- Şimdi bu fiillerin her birinin "iş (kılış) fiili" olup olmadığını kontrol edelim:
- "toplamak" fiili:
- "Çocuk neyi topladı?" diye sorduğumuzda "odasını" cevabını alırız.
- "Toplamak" fiili, bir nesneyi (oda) etkileyen bir eylemi anlatır ve "neyi?" sorusuna cevap verir.
- Bu nedenle, "toplamak" bir iş (kılış) fiilidir.
- "çalışmak" fiili:
- "Çocuk neyi çalışmaya başladı?" diye sorduğumuzda "dersi" cevabını alırız (ders çalışmak bir bütün olarak ele alınabilir).
- "Çalışmak" fiili, bir eylemi anlatır ve bu eylem bir nesne (ders) ile ilişkilendirilebilir.
- Bu nedenle, "çalışmak" bir iş (kılış) fiilidir.
- "başlamak" fiili:
- "Çocuk neyi başladı?" veya "kimi başladı?" diye sorduğumuzda anlamlı bir cevap alamayız. "Neye başladı?" (ders çalışmaya) diye sorabiliriz, ancak bu doğrudan bir nesne almadığını gösterir.
- "Başlamak" fiili, bir durumun veya eylemin başlangıcını ifade eder, doğrudan bir nesneyi etkilemez. Bu tür fiiller genellikle "durum fiili" olarak sınıflandırılır.
- Bu nedenle, "başlamak" bir iş (kılış) fiili değildir.
- Sonuç olarak, cümlemizde iki tane iş (kılış) fiili bulunmaktadır: "toplamak" ve "çalışmak".
Cevap B seçeneğidir.
