Karbonhidratların kimyasal sindirimi Test 1

Kimyasal sindirim sırasında $C_{12}H_{22}O_{11}$ formüllü bir disakkarit, iki molekül $C_6H_{12}O_6$ formüllü monosakkarite dönüşüyor.
Bu olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Dehidrasyon sentezi gerçekleşmiştir
B) Molekül sayısı azalmıştır
C) Hidroliz reaksiyonu gerçekleşmiştir
D) Enerji açığa çıkmamıştır

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, kimyasal sindirim sırasında büyük bir molekülün (disakkarit) daha küçük moleküllere (monosakkaritler) parçalanması olayını inceliyoruz. Bu tür biyokimyasal reaksiyonları anlamak için temel kavramları hatırlayalım.

• Verilen Bilgi: Bir disakkarit olan $C_{12}H_{22}O_{11}$ formüllü molekül, iki molekül $C_6H_{12}O_6$ formüllü monosakkarite dönüşüyor. Bu reaksiyonu kimyasal olarak şu şekilde gösterebiliriz:

  $C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \rightarrow 2 C_6H_{12}O_6$

  Gördüğümüz gibi, bu reaksiyonda bir su molekülü ($H_2O$) harcanarak büyük molekül parçalanıyor.
• Seçenekleri İnceleyelim:
• A) Dehidrasyon sentezi gerçekleşmiştir:

  Dehidrasyon sentezi (veya kondenzasyon), küçük moleküllerin birleşerek daha büyük moleküller oluşturduğu ve bu sırada su molekülünün açığa çıktığı bir reaksiyon türüdür. Örneğin, iki monosakkaritin birleşerek bir disakkarit oluşturması dehidrasyon sentezidir. Bizim olayımızda ise tam tersi, büyük molekül parçalanıyor ve su harcanıyor. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.

• B) Molekül sayısı azalmıştır:

  Reaksiyonun başlangıcında 1 disakkarit molekülü (ve 1 su molekülü) varken, reaksiyon sonunda 2 monosakkarit molekülü oluşmuştur. Yani, 1 büyük molekül 2 küçük moleküle dönüşerek molekül sayısı artmıştır (ürünler açısından). Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.

• C) Hidroliz reaksiyonu gerçekleşmiştir:

  Hidroliz kelimesi, "hidro" (su) ve "liz" (parçalama) kelimelerinin birleşiminden gelir. Hidroliz, su kullanılarak büyük polimerlerin (bu durumda disakkarit) daha küçük monomerlerine (bu durumda monosakkaritler) parçalanması olayıdır. Yukarıda yazdığımız reaksiyon ($C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \rightarrow 2 C_6H_{12}O_6$) tam olarak hidroliz tanımına uymaktadır. Kimyasal sindirim olaylarının çoğu hidroliz reaksiyonlarıdır. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.

• D) Enerji açığa çıkmamıştır:

  Kimyasal bağların kırılması ve yeni bağların oluşması her zaman enerji değişimlerini içerir. Hidroliz reaksiyonları genellikle ekzotermik (enerji açığa çıkaran) reaksiyonlardır, yani bağların kırılmasıyla bir miktar enerji (genellikle ısı şeklinde) serbest kalır. Ancak bu enerji genellikle ATP sentezi için kullanılmaz. Dehidrasyon sentezi ise enerji (ATP) gerektiren bir olaydır. Dolayısıyla, hidroliz sırasında enerji açığa çıkabilir. "Enerji açığa çıkmamıştır" ifadesi kesin olarak doğru değildir. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.

Yukarıdaki açıklamalara göre, verilen olay bir hidroliz reaksiyonudur.

Cevap C seçeneğidir.