1. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından basit cümledir?
A) Bahçede oynayan çocukların neşeli sesleri bütün sokağı dolduruyordu.
B) Kitabı okuduktan sonra arkadaşlarına tavsiye edeceğini söyledi.
C) Yağmur yağınca bütün planlarımız altüst oldu.
D) Sınavı kazanabilmek için düzenli çalışması gerektiğini biliyordu.
Merhaba sevgili öğrencilerim! Şimdi bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde birlikte çözelim. Unutmayın, her adımda dikkatli olmak ve mantığı anlamak çok önemli.
Öncelikle "basit cümle" ne demek, onu hatırlayalım. Basit cümle, tek bir yargı bildiren, yani içinde tek bir çekimli fiil bulunan cümledir. Şimdi seçenekleri bu bilgiye göre inceleyelim:
- A) Bahçede oynayan çocukların neşeli sesleri bütün sokağı dolduruyordu.
- Bu cümlede "dolduruyordu" fiili var. Ancak "oynayan" sözcüğü de fiilimsidir ve cümleyi anlamca genişletiyor. Bu cümle, içinde fiilimsi bulunduğu için basit cümle değildir.
- B) Kitabı okuduktan sonra arkadaşlarına tavsiye edeceğini söyledi.
- Bu cümlede "söyledi" fiili var. Ayrıca "okuduktan" ve "tavsiye edeceğini" sözcükleri de fiilimsidir. Birden fazla yargı olduğu için bu cümle basit cümle değildir.
- C) Yağmur yağınca bütün planlarımız altüst oldu.
- Bu cümlede "altüst oldu" fiili var. "Yağınca" sözcüğü fiilimsi olsa da, cümlede tek bir yargı bulunmaktadır. Bu nedenle bu cümle basit bir cümledir.
- D) Sınavı kazanabilmek için düzenli çalışması gerektiğini biliyordu.
- Bu cümlede "biliyordu" fiili var. Ayrıca "kazanabilmek" ve "çalışması gerektiğini" sözcükleri de fiilimsidir. Birden fazla yargı olduğu için bu cümle basit cümle değildir.
Gördüğünüz gibi, sadece C seçeneğinde tek bir yargı bulunmaktadır. Diğer seçeneklerde ise fiilimsilerle kurulmuş yan cümleler bulunmaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
