Bir bölgenin jeolojik haritasını inceleyen bir araştırmacı, aşağıdaki özelliklerden hangisini gördüğünde bu bölgenin masif arazi olduğunu düşünebilir?
A) Genç kıvrım dağları ve fay hatları
B) Volkanik koniler ve krater gölleri
C) Eski kristalin kütleler ve metamorfik kayalar
D) Kalın alüvyal ovalar ve delta ovaları
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım çözerek masif arazilerin özelliklerini daha iyi anlayacağız. Jeolojik haritalar ve arazi yapıları hakkında bilgi sahibi olmak, doğayı daha iyi yorumlamamızı sağlar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Genç kıvrım dağları ve fay hatları: Genç kıvrım dağları ve fay hatları, tektonik hareketlerin aktif olduğu, yani yer kabuğunun sürekli değiştiği bölgelerde görülür. Bu tür yapılar, masif arazilerden ziyade, orojenez (dağ oluşumu) süreçlerinin yaşandığı bölgelerde yaygındır.
- B) Volkanik koniler ve krater gölleri: Volkanik koniler ve krater gölleri, volkanik aktivitelerin olduğu bölgelerde bulunur. Bu yapılar, yer kabuğunun derinliklerinden gelen magma ve lavların yüzeye çıkmasıyla oluşur. Masif araziler genellikle volkanik aktivitenin olmadığı, daha kararlı bölgelerdir.
- C) Eski kristalin kütleler ve metamorfik kayalar: İşte doğru cevabımız burada! Masif araziler, uzun jeolojik zamanlar boyunca aşınmış, yıpranmış ve dengeye ulaşmış eski kara parçalarıdır. Bu bölgelerde genellikle eski kristalin kütleler (granit, gnays gibi) ve metamorfik kayalar (mermer, şist gibi) bulunur. Bu kayalar, yüksek sıcaklık ve basınç altında başkalaşım geçirmişlerdir ve arazinin uzun süredir kararlı olduğunu gösterirler.
- D) Kalın alüvyal ovalar ve delta ovaları: Alüvyal ovalar ve delta ovaları, akarsuların taşıdığı malzemelerin birikmesiyle oluşur. Bu tür yapılar, genellikle genç ve dinamik bölgelerde, özellikle de akarsu havzalarında ve kıyı bölgelerinde görülür. Masif araziler, bu tür birikim alanlarından ziyade, daha yüksek ve aşınmış bölgelerdir.
Sonuç olarak, bir araştırmacı bir bölgenin jeolojik haritasında eski kristalin kütleler ve metamorfik kayalar gördüğünde, bu bölgenin masif arazi olduğunu düşünebilir.
Cevap C seçeneğidir.
