🎓 Bursluluk sınavı 8. sınıf fen bilimleri soruları Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, bursluluk sınavı 8. sınıf fen bilimleri Test 1'de çıkabilecek temel konuları kapsamaktadır. Bu konular arasında mevsimler ve iklim, DNA ve genetik kod, basınç, madde ve ısı ilişkisi yer almaktadır.
📌 🌍 Mevsimler ve İklim
Dünya'nın Güneş etrafındaki hareketi ve eksen eğikliği mevsimlerin oluşmasının temel nedenleridir. İklim ise uzun yıllar boyunca gözlemlenen hava olaylarının ortalamasıdır.
- Güneş ışınlarının geliş açısı, sıcaklığı etkiler. Dik açıyla gelen ışınlar daha fazla ısıtır.
- Eksen eğikliği sayesinde farklı yarım küreler farklı mevsimleri yaşar.
- İklim; sıcaklık, nem, rüzgar ve yağış gibi faktörlere bağlıdır.
⚠️ Dikkat: Aynı anda, farklı yarım kürelerde farklı mevsimler yaşanır. Örneğin, Kuzey Yarım Küre'de yaz yaşanırken, Güney Yarım Küre'de kış yaşanır.
📌 🧬 DNA ve Genetik Kod
DNA, canlıların kalıtsal özelliklerini taşıyan moleküldür. Genetik kod ise bu özelliklerin şifrelenmiş halidir.
- DNA çift sarmal yapıdadır ve nükleotitlerden oluşur.
- Nükleotitler; şeker, fosfat ve organik bazdan (Adenin, Timin, Guanin, Sitozin) oluşur.
- Genler, DNA üzerinde belirli proteinlerin üretilmesi için şifreler içeren bölgelerdir.
- Genetik kod, DNA üzerindeki baz dizisi ile belirlenir.
💡 İpucu: Adenin (A) her zaman Timin (T) ile, Guanin (G) her zaman Sitozin (C) ile eşleşir.
📌 💨 Basınç
Basınç, birim yüzeye etki eden dik kuvvettir. Katı, sıvı ve gaz basıncı olmak üzere üçe ayrılır.
- Katı basıncı, kuvvetin yüzey alanına bölünmesiyle bulunur. Yüzey alanı arttıkça basınç azalır.
- Sıvı basıncı, derinlikle doğru orantılıdır. Derinlik arttıkça basınç artar.
- Gaz basıncı, kabın her yerine eşit olarak yayılır.
- Açık hava basıncı, deniz seviyesinde en yüksektir. Yükseklere çıkıldıkça azalır.
⚠️ Dikkat: Sıvı basıncı, sıvının yoğunluğuna da bağlıdır. Yoğunluk arttıkça basınç artar.
📌 🔥 Madde ve Isı İlişkisi
Isı, maddeler arasında transfer olan bir enerjidir. Maddeler ısı aldıkça sıcaklıkları artar veya hal değiştirirler.
- Isı alışverişi, sıcaklıkları farklı olan maddeler arasında gerçekleşir.
- Isı, sıcaklığı yüksek olandan düşük olana doğru akar.
- Hal değişimleri sırasında sıcaklık sabit kalır.
- Maddeler ısı aldıkça genleşir, ısı verdikçe büzülür.
💡 İpucu: Hal değişimleri (erime, donma, buharlaşma, yoğuşma) sırasında maddenin kimliği değişmez, sadece fiziksel hali değişir.
