Servet-i Fünun edebiyatında dilin ağır olmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Halkı eğitmek istemeleri
B) Eserlerin daha çok satılmasını sağlamak
C) Edebiyatı seçkin bir zümreye hitap eden sanat haline getirmek
D) Eserlerin yabancı dillere çevrilmesini kolaylaştırmak
Sevgili öğrenciler, Servet-i Fünun dönemi Türk edebiyatının önemli bir aşamasıdır. Bu dönemdeki dilin ağırlığının nedenini anlamak için dönemin genel özelliklerini ve sanat anlayışını iyi kavramamız gerekir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Halkı eğitmek istemeleri: Servet-i Fünun sanatçıları, "sanat için sanat" anlayışını benimsemişlerdir. Bu anlayışa göre sanatın amacı halkı eğitmek veya toplumsal fayda sağlamak değildir. Aksine, sanatın kendi başına bir değer taşıdığına inanmışlardır. Halkı eğitmek isteselerdi, daha sade ve anlaşılır bir dil kullanmayı tercih ederlerdi. Bu nedenle bu seçenek doğru değildir.
- B) Eserlerin daha çok satılmasını sağlamak: Ağır ve süslü bir dil kullanmak, eserlerin geniş halk kitlelerine ulaşmasını zorlaştırır. Geniş kitlelere hitap etmeyen bir dil, satışları artırmak yerine azaltır. Servet-i Fünun sanatçıları, ticari kaygılardan ziyade estetik kaygılarla hareket etmişlerdir. Bu nedenle bu seçenek de doğru değildir.
- C) Edebiyatı seçkin bir zümreye hitap eden sanat haline getirmek: İşte bu, Servet-i Fünun dönemindeki dilin ağırlığının en önemli nedenidir. Dönemin sanatçıları, kendilerini ve eserlerini sıradan halktan ayırmak, edebiyatı sadece belirli bir eğitim seviyesine sahip, aydın ve seçkin bir kesimin anlayabileceği bir sanat dalı haline getirmek istemişlerdir. Bu anlayış, "sanat için sanat" ilkesiyle de örtüşür. Onlar için önemli olan, dilin estetik değeri ve sanatsal derinliğiydi, halkın anlayıp anlamaması değil. Ayrıca, dönemin siyasi baskıları ve sansür ortamı da sanatçıları toplumsal konulardan uzaklaştırarak bireysel ve estetik konulara yöneltmiş, bu da dilin daha kapalı ve süslü olmasına zemin hazırlamıştır.
- D) Eserlerin yabancı dillere çevrilmesini kolaylaştırmak: Ağır, süslü, Arapça ve Farsça kelimelerle dolu bir dil, yabancı dillere çeviriyi kolaylaştırmak yerine zorlaştırır. Çevirmenler için bu tür metinleri başka bir dile aktarmak oldukça güçtür. Sanatçıların böyle bir amacı olduğu düşünülemez. Bu nedenle bu seçenek de doğru değildir.
Servet-i Fünun sanatçıları, edebiyatı bir "sanat" olarak görmüş ve bu sanatı, dönemin aydın kesimine hitap eden, estetik değeri yüksek bir uğraş haline getirmeyi amaçlamışlardır. Bu amaçla, günlük dilden uzak, Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalarla yüklü, süslü ve ağır bir dil kullanmışlardır.
Cevap C seçeneğidir.
