Bir toplumda bireylerin davranışlarını belirleyen yazılı olmayan, ancak herkes tarafından bilinen ve uyulan kurallar bütününe "değer" denir.
Bu tanıma göre aşağıdakilerden hangisi bir değer örneği değildir?
A) Büyüklere saygı göstermek
B) Yardıma ihtiyacı olanlara destek olmak
C) Trafik ışıklarında kırmızıda durmak
D) Dürüst olmak
Sevgili öğrenciler, bu soruda bize "değer" kavramının tanımı verilmiş ve bu tanıma uymayan bir örneği bulmamız isteniyor. Öncelikle tanımı dikkatlice inceleyelim:
- Değer: Bir toplumda bireylerin davranışlarını belirleyen yazılı olmayan, ancak herkes tarafından bilinen ve uyulan kurallar bütünüdür.
Buradaki en önemli nokta, değerlerin yazılı olmayan kurallar olmasıdır. Yani, bir kanun kitabında veya resmi bir belgede yazılı olmayan, ancak toplumun genelinde kabul görmüş ve beklenen davranışlardır. Şimdi seçenekleri bu bilgi ışığında değerlendirelim:
- A) Büyüklere saygı göstermek: Bu, toplumumuzda nesilden nesile aktarılan, yazılı bir kanun olmamasına rağmen herkesçe bilinen ve beklenen bir davranıştır. Bu nedenle bir değerdir.
- B) Yardıma ihtiyacı olanlara destek olmak: Bu da empati, dayanışma gibi duygularla beslenen, yazılı bir kural olmasa da toplumun genelinde kabul görmüş ve teşvik edilen bir davranıştır. Bu da bir değerdir.
- C) Trafik ışıklarında kırmızıda durmak: Trafik ışıklarında kırmızıda durmak, Trafik Kanunu gibi yazılı kurallarla belirlenmiş, yasal bir zorunluluktur. Bu bir yasa veya yönetmelik maddesidir, yazılı olmayan bir kural değil, yasal bir düzenlemedir. Bu nedenle "değer" tanımına uymaz.
- D) Dürüst olmak: Dürüstlük, güven ilişkilerinin temelini oluşturan, yazılı bir kanunla emredilmese de toplumun her kesiminde beklenen ve takdir edilen ahlaki bir ilkedir. Bu da bir değerdir.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçenekleri yazılı olmayan, toplumsal beklentiler ve ahlaki ilkelerle ilgiliyken, C seçeneği yazılı bir yasa ile belirlenmiş bir kuraldır. Bu yüzden "değer" tanımındaki "yazılı olmayan" şartına uymayan seçenek C'dir.
Cevap C seçeneğidir.
