Rubai ile tuyuğ nazım şekillerinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Her ikisi de dört dizeden oluşurSevgili öğrenciler, bu soruda Divan edebiyatımızın iki önemli nazım şekli olan Rubai ve Tuyuğ'un ortak özelliğini bulmamız isteniyor. Nazım şekilleri, şiirlerin dış yapısını, yani dize sayısını, kafiye düzenini, ölçüsünü ve konusunu belirleyen kurallardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
Rubai, adından da anlaşılacağı gibi (Arapça "erba" kelimesinden gelir, dört anlamına gelir) dört dizeden oluşan bir nazım şeklidir. Genellikle tek dörtlükten ibarettir.
Tuyuğ da tıpkı Rubai gibi dört dizeden oluşan bir nazım şeklidir ve tek dörtlük halinde yazılır. Halk edebiyatındaki maniye benzerliğiyle bilinir.
Bu bilgiye göre, her iki nazım şeklinin de dört dizeden oluşması kesin ve ortak bir özelliktir.
Rubai, kökeni itibarıyla İran (Fars) edebiyatına ait bir nazım şeklidir ve oradan Divan edebiyatımıza geçmiştir.
Tuyuğ ise Türk edebiyatına özgü, Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı milli bir nazım şeklidir.
Dolayısıyla, bu ifade yanlıştır. Sadece Rubai İran edebiyatına özgüdür.
Redif, dize sonlarında kafiyeden sonra gelen, aynı görev ve anlamdaki ek veya kelime tekrarıdır. Redif, şiirde ahengi artıran önemli bir unsurdur.
Hem Rubai'de hem de Tuyuğ'da redif kullanılabilir, hatta Tuyuğ'da redifin kullanımı oldukça yaygındır. Özellikle "aaxa" kafiye düzeninde, 'a' dizelerinde redif bulunabilir.
Bu ifade de yanlıştır, çünkü her iki nazım şeklinde de redif kullanılabilir.
Rubai'nin kafiye düzeni genellikle "aaxa" şeklindedir (birinci, ikinci ve dördüncü dizeler birbiriyle kafiyeli, üçüncü dize serbest). Ancak bazen "aaaa" şeklinde de olabilir.
Tuyuğ'un kafiye düzeni ise genellikle "aaxa" şeklindedir.
Her ikisinin de en yaygın kafiye düzeni "aaxa" olsa da, Rubai'nin "aaaa" ihtimali bu seçeneği kesin bir ortak özellik olmaktan çıkarır. "Aynıdır" ifadesi, her zaman ve kesinlikle aynı olmaları gerektiği anlamına gelir ki bu doğru değildir. Dize sayısı gibi daha temel ve kesin bir ortak özellik varken, bu seçenek daha az doğrudur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, Rubai ve Tuyuğ nazım şekillerinin en belirgin ve kesin ortak özelliğinin her ikisinin de dört dizeden oluşması olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
