Kars Antlaşması ile ilgili olarak;
I. Türkiye'nin doğu sınırı kesinleşmiştir
II. Sovyet Rusya ile ilişkiler gelişmiştir
III. Batılı devletlerle ilişkiler düzelmiştir
yargılarından hangileri doğrudur?
Sevgili öğrenciler, Kars Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinde çok önemli bir yere sahip olan uluslararası bir belgedir. Bu antlaşmanın maddelerini ve sonuçlarını doğru anlamak, tarihimizi kavramak için kritik öneme sahiptir. Şimdi gelin, verilen yargıları adım adım inceleyelim:
Kars Antlaşması, 13 Ekim 1921 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti ile Sovyet Rusya'nın aracılığıyla Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma, Türk Kurtuluş Savaşı'nın Doğu Cephesi'ndeki diplomatik zaferlerinden biridir ve Moskova Antlaşması'nın (16 Mart 1921) tamamlayıcısı niteliğindedir.
Bu yargı DOĞRUDUR. Kars Antlaşması ile Türkiye'nin doğu sınırı, bugünkü şekliyle büyük ölçüde kesinleşmiştir. Kars, Ardahan ve Artvin Türkiye'ye bırakılırken, Batum Gürcistan'a verilmiştir. Bu antlaşma, Doğu Cephesi'ni tamamen güvence altına almış ve TBMM Hükümeti'nin batı cephesine daha fazla odaklanmasını sağlamıştır.
Bu yargı da DOĞRUDUR. Kars Antlaşması, Moskova Antlaşması'nın devamı niteliğinde olup, o dönemde uluslararası alanda yalnızlaşan TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasındaki dostluk ve işbirliğini pekiştirmiştir. Her iki taraf da Batılı emperyalist güçlere karşı ortak bir duruş sergilemiş ve bu antlaşma ile karşılıklı desteklerini diplomatik olarak tescillemişlerdir. Bu durum, Kurtuluş Savaşı boyunca Sovyet Rusya'dan alınan askeri ve ekonomik yardımların da zeminini oluşturmuştur.
Bu yargı ise YANLIŞTIR. Kars Antlaşması, TBMM Hükümeti'nin Batılı devletlere (özellikle İtilaf Devletleri'ne) karşı yürüttüğü bağımsızlık mücadelesinin bir parçasıdır. Antlaşma, Sovyet Rusya ve Kafkas Cumhuriyetleri ile yapıldığı için, Batılı devletlerle olan ilişkilerin düzelmesine doğrudan bir katkı sağlamamıştır; aksine, Batılı devletler bu yakınlaşmayı kendi çıkarları açısından endişeyle karşılamışlardır. Türkiye'nin Batılı devletlerle ilişkileri, ancak Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması ve Lozan Barış Antlaşması ile yeni bir zemine oturmuştur.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, I. ve II. yargıların doğru olduğunu görmekteyiz.
Cevap B seçeneğidir.
