Bir bitkide iletim demetlerinin görevleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Odun boruları - Su ve mineral taşınması
B) Soymuk boruları - Organik madde taşınması
C) Kambiyum - İkincil büyümenin sağlanması
D) Stoma - Fotosentez ürünlerinin depolanması
Sevgili öğrenciler, bitkilerin yaşamlarını sürdürebilmeleri için özelleşmiş birçok yapıya sahip olduğunu biliyoruz. Bu soruda, bitkilerdeki iletim demetleri ve diğer önemli yapılar ile görevleri arasındaki eşleştirmeleri inceleyeceğiz. Her bir seçeneği dikkatlice değerlendirerek doğru cevabı bulalım.
- A) Odun boruları - Su ve mineral taşınması: Bu ifade doğrudur. Odun boruları (ksilem), bitkinin köklerinden aldığı suyu ve suda çözünmüş mineralleri yapraklara ve bitkinin diğer üst kısımlarına taşıyan temel iletim dokusudur. Bu, bitkinin hayatta kalması için hayati bir süreçtir.
- B) Soymuk boruları - Organik madde taşınması: Bu ifade de doğrudur. Soymuk boruları (floem), yapraklarda fotosentez sonucu üretilen şeker gibi organik maddeleri (besinleri) bitkinin büyüme bölgelerine, köklere, meyvelere veya depolama organlarına taşıyan iletim dokusudur.
- C) Kambiyum - İkincil büyümenin sağlanması: Bu ifade doğrudur. Kambiyum, özellikle odunsu bitkilerde bulunan bir meristem dokusudur. Bitkinin enine büyümesini, yani gövde ve kök çapının artmasını (ikincil büyüme) sağlar. Kambiyum hücreleri bölünerek yeni ksilem (içeriye doğru) ve floem (dışarıya doğru) dokuları oluşturur.
- D) Stoma - Fotosentez ürünlerinin depolanması: Bu ifade yanlıştır. Stomalar (tekil: stoma), genellikle yaprakların alt yüzeyinde bulunan küçük gözeneklerdir. Bu gözenekler, bitkinin atmosferle gaz alışverişini (karbondioksit alımı, oksijen ve su buharı salınımı) düzenler. Yani, fotosentez için gerekli karbondioksitin alınmasını ve fotosentez sonucu oluşan oksijenin dışarı atılmasını sağlarlar. Ayrıca terleme (transpirasyon) yoluyla su buharının atılmasında da rol oynarlar. Fotosentez ürünleri (şekerler) ise soymuk boruları ile taşınır ve bitkinin farklı bölgelerinde (kök, gövde, meyve, tohum gibi) nişasta veya diğer formlarda depolanır. Stomaların görevi depolama değil, gaz alışverişidir.
Bu durumda, stoma ile fotosentez ürünlerinin depolanması arasındaki eşleştirme hatalıdır. Stomalar gaz alışverişi ve terleme ile ilgilidir, depolama ile değil.
Cevap D seçeneğidir.
