10. Sınıf İki Kategorik Değişkenin İlişkisi ve İstatistiksel Problem Oluşturma Test 2

Bir market zinciri müşteri memnuniyeti araştırması yapmaktadır. Müşterileri "genç", "orta yaşlı" ve "yaşlı" olarak kategorize edip, bu grupların tercih ettiği ödeme yöntemleri (nakit, kredi kartı, mobil ödeme) arasındaki ilişki incelenmek isteniyor. Bu araştırma için en uygun istatistiksel analiz yöntemi hangisidir?

A) Korelasyon analizi
B) Ki-kare bağımsızlık testi
C) T-testi
D) Regresyon analizi

Bu soruyu çözmek için, öncelikle hangi istatistiksel yöntemin ne zaman kullanıldığına dair temel bilgilere göz atalım. Ardından, sorudaki senaryoya en uygun yöntemi belirleyelim.

• Korelasyon Analizi: İki sürekli değişken arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü ölçer. Örneğin, yaş ile gelir arasındaki ilişkiyi incelemek için kullanılabilir.
• Ki-Kare Bağımsızlık Testi: İki kategorik değişken arasındaki ilişkinin olup olmadığını test eder. Örneğin, cinsiyet ile tercih edilen araba markası arasındaki ilişkiyi incelemek için kullanılabilir.
• T-Testi: İki grubun ortalamaları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını test eder. Genellikle bir sürekli değişkenin (örneğin, sınav notu) iki farklı grup (örneğin, erkekler ve kızlar) arasındaki karşılaştırmasında kullanılır.
• Regresyon Analizi: Bir veya birden fazla bağımsız değişkenin, bir bağımlı değişken üzerindeki etkisini modellemek için kullanılır. Örneğin, reklam harcamalarının satışlar üzerindeki etkisini incelemek için kullanılabilir.

Şimdi sorudaki senaryoya bakalım: Bir market zinciri, müşterilerini "genç", "orta yaşlı" ve "yaşlı" olarak kategorize ediyor. Bu kategoriler, kategorik değişkenlerdir. Ayrıca, müşterilerin tercih ettiği ödeme yöntemleri (nakit, kredi kartı, mobil ödeme) de kategorik bir değişkendir. Amaç, bu iki kategorik değişken arasındaki ilişkiyi incelemek.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Ki-Kare Bağımsızlık Testi'nin iki kategorik değişken arasındaki ilişkiyi incelemek için en uygun yöntem olduğunu görüyoruz. Bu test, yaş grubu ile ödeme yöntemi tercihleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlememize yardımcı olacaktır.

Diğer seçenekler neden uygun değil?

• Korelasyon analizi, sürekli değişkenler arasındaki ilişkiyi inceler, oysa burada kategorik değişkenlerimiz var.
• T-testi, iki grubun ortalamalarını karşılaştırır, bu senaryoda ortalama karşılaştırması yapmıyoruz.
• Regresyon analizi, bir değişkenin diğerini tahmin etmesini sağlar, burada tahminleme amacı gütmüyoruz, sadece ilişkiyi anlamak istiyoruz.

Bu nedenle, doğru cevap Ki-Kare Bağımsızlık Testi'dir.

Cevap B seçeneğidir.