2. Sınıf Türkçe Benzetme (Teşbih) Test 1

Aşağıdaki dizelerin hangisinde, benzetme sanatının 'benzeyen' ve 'kendisine benzetilen' ögeleriyle sınırlı, yani benzetme edatı ve benzetme yönü kullanılmadan yapılmış bir benzetme (teşbih-i beliğ) örneği vardır?

A) Gözleri, denizin derinlikleri gibi mavidir.
B) Yanakları al al, sanki bir elma bahçesi.
C) O, bu şehrin yalnız bir martısıydı.
D) Saçları ipek kadar yumuşak, rüzgarda savruluyordu.

Merhaba sevgili öğrenciler! Benzetme sanatını (teşbih) ve özellikle de teşbih-i beliğ'i anlamanıza yardımcı olacağım. Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım.

Benzetme (Teşbih): İki farklı şey arasında ortak bir özellikten dolayı kurulan benzerlik ilişkisidir. Temel olarak dört öğeden oluşur:

• Benzeyen: Nitelik bakımından zayıf olan.
• Kendisine Benzetilen: Nitelik bakımından güçlü olan.
• Benzetme Edatı: "Gibi, kadar, sanki, tıpkı" gibi benzetme ilgisi kuran kelimeler.
• Benzetme Yönü (Ortak Özellik): Benzeyen ve kendisine benzetilen arasındaki ortak nitelik.

Teşbih-i Beliğ (Güzel Benzetme): Benzetmenin sadece "benzeyen" ve "kendisine benzetilen" öğeleriyle yapıldığı, benzetme edatı ve benzetme yönünün kullanılmadığı benzetme türüdür. Yani, bir şeyin başka bir şeyin *ta kendisi* olduğu iddia edilir.

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) Gözleri, denizin derinlikleri gibi mavidir.

  Bu seçenekte "gözler" benzeyen, "denizin derinlikleri" kendisine benzetilen, "mavi" benzetme yönü ve "gibi" benzetme edatıdır. Dolayısıyla bu, tam bir benzetmedir ama teşbih-i beliğ değildir.

• B) Yanakları al al, sanki bir elma bahçesi.

  Bu seçenekte "yanaklar" benzeyen, "elma bahçesi" kendisine benzetilen ve "sanki" benzetme edatıdır. Burada da benzetme edatı kullanıldığı için teşbih-i beliğ değildir.

• C) O, bu şehrin yalnız bir martısıydı.

  Bu seçenekte "o" (bir kişi) benzeyen, "şehrin yalnız bir martısı" kendisine benzetilendir. Benzetme edatı veya benzetme yönü kullanılmamıştır. Kişi, martının *ta kendisi* gibi ifade edilmiştir. Bu, teşbih-i beliğ örneğidir.

• D) Saçları ipek kadar yumuşak, rüzgarda savruluyordu.

  Bu seçenekte "saçlar" benzeyen, "ipek" kendisine benzetilen, "yumuşak" benzetme yönü ve "kadar" benzetme edatıdır. Benzetme edatı kullanıldığı için teşbih-i beliğ değildir.

Bu nedenle, doğru cevap C seçeneğidir.