Bir filozof, "İnsan doğası gereği iyidir" tezini temellendirirken tarihteki iyi ve kötü eylemlerin istatistiksel analizini yapıyor ve iyi eylemlerin daha fazla olduğunu gösteriyor.
Bu filozofun kullandığı temellendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Pragmatik temellendirme
B) Tümevarımsal temellendirme
C) Tümdengelimsel temellendirme
D) Fenomenolojik temellendirme
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bir filozofun, "İnsan doğası gereği iyidir" tezini temellendirirken kullandığı yöntemi anlamamız isteniyor. Filozofun yaklaşımını adım adım inceleyelim:
- Filozofun Tezi: "İnsan doğası gereği iyidir." Bu, insan doğası hakkında genel bir yargıdır.
- Filozofun Yöntemi: Tarihteki iyi ve kötü eylemleri istatistiksel olarak analiz ediyor. Yani, birçok somut, tekil olayı (iyi ve kötü eylemleri) gözlemliyor ve sayıyor.
- Filozofun Bulgusu: İyi eylemlerin kötü eylemlerden daha fazla olduğunu görüyor. Bu, tekil gözlemlerden elde ettiği bir sonuçtur.
- Filozofun Sonucu: Bu tekil gözlemlerden yola çıkarak, "İnsan doğası gereği iyidir" gibi genel bir sonuca ulaşıyor.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Pragmatik temellendirme: Bu yöntem, bir düşüncenin veya eylemin doğruluğunu, faydalılığına, işe yararlılığına veya pratik sonuçlarına göre değerlendirir. Filozof burada bir şeyin faydalı olup olmadığını değil, gözlemlere dayanarak bir gerçeği ispatlamaya çalışıyor. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Tümevarımsal temellendirme: Bu yöntem, tek tek gözlemlerden, özel durumlardan veya örneklerden yola çıkarak genel bir sonuca ulaşma biçimidir. Filozof da tarihteki birçok özel iyi eylemi gözlemleyip sayarak, "insan doğası gereği iyidir" gibi genel bir yargıya varıyor. Bu, tam olarak tümevarımsal akıl yürütmenin tanımına uymaktadır. Sonuç, gözlemlerden hareketle bir olasılık içerir, kesinlik taşımaz.
- C) Tümdengelimsel temellendirme: Bu yöntem, genel bir önermeden veya kuraldan yola çıkarak özel bir sonuca ulaşma biçimidir. Örneğin, "Tüm insanlar ölümlüdür (genel önerme). Sokrates bir insandır (özel durum). O halde Sokrates ölümlüdür (özel sonuç)." Filozofumuz tam tersini yapıyor, özelden genele gidiyor. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.
- D) Fenomenolojik temellendirme: Bu yöntem, olayların veya deneyimlerin özünü, bilincimizde göründükleri şekliyle, ön yargısız bir şekilde incelemeyi amaçlar. Filozof burada istatistiksel analiz gibi ampirik bir yöntem kullanıyor, deneyimlerin özüne odaklanmıyor. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
Filozofun, tarihteki somut iyi eylemlerin sayısının fazla olmasından yola çıkarak, "İnsan doğası gereği iyidir" gibi genel bir sonuca ulaşması, tümevarımsal temellendirme yöntemine örnektir.
Cevap B seçeneğidir.
