6. sınıf Sosyal Bilgiler Orhun Yazıtları ve önemi nedir? Test 2

Orhun Yazıtları hangi Türk devleti döneminde dikilmiştir?

A) Büyük Selçuklu Devleti
B) Osmanlı Devleti
C) Göktürk Kağanlığı
D) Karahanlılar

Sevgili öğrenciler, bu soruda Türk tarihinin en önemli yazılı kaynaklarından biri olan Orhun Yazıtları'nın hangi dönemde dikildiğini öğreniyoruz. Adım adım inceleyelim:

• Orhun Yazıtları Nedir?
  Orhun Yazıtları, Türk tarihinin ve Türk dilinin ilk yazılı belgeleri olarak kabul edilir. Bu yazıtlar, Türklerin devlet anlayışını, sosyal yapısını, komşularıyla ilişkilerini ve gelecek nesillere öğütlerini içeren çok değerli metinlerdir. Moğolistan'daki Orhun Irmağı vadisinde bulunmuşlardır.
• Yazıtların İçeriği ve Önemi:
  Bu yazıtlar, Bilge Kağan, Kül Tigin ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiştir. Türk alfabesi olan Orhun alfabesi (Göktürk alfabesi) ile yazılmışlardır. Türkçenin bilinen en eski ve en gelişmiş örneklerini barındırırlar.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Büyük Selçuklu Devleti: Büyük Selçuklu Devleti, 11. yüzyılda kurulmuş ve ağırlıklı olarak İran, Irak, Anadolu coğrafyasında hüküm sürmüş bir Türk devletidir. Orhun Yazıtları'ndan çok daha sonraki bir döneme aittir ve farklı bir coğrafyada ortaya çıkmıştır.
  • B) Osmanlı Devleti: Osmanlı Devleti, 13. yüzyılın sonlarında kurulmuş ve çok uzun yıllar hüküm sürmüş, geniş bir coğrafyaya yayılmış bir devlettir. Orhun Yazıtları'ndan yüzyıllar sonraki bir döneme aittir.
  • C) Göktürk Kağanlığı: Göktürk Kağanlığı, 6. ve 8. yüzyıllar arasında Orta Asya'da hüküm sürmüş büyük bir Türk devletidir. Orhun Yazıtları, özellikle 8. yüzyılda, İkinci Göktürk Kağanlığı (Kutluk Devleti) döneminde dikilmiştir. Bu yazıtlar, Göktürklerin kendi dillerini ve tarihlerini kaydetme çabasının bir ürünüdür.
  • D) Karahanlılar: Karahanlılar, 9. yüzyılın sonlarında Orta Asya'da kurulmuş, İslamiyet'i kabul eden ilk büyük Türk devletlerinden biridir. Orhun Yazıtları'ndan sonraki bir döneme aittir ve Karahanlılar döneminde daha çok İslami Türk edebiyatı eserleri (örneğin Kutadgu Bilig) ortaya çıkmıştır.
• Doğru Cevabın Tespiti:
  Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, Orhun Yazıtları, Türklerin ilk büyük devletlerinden biri olan Göktürk Kağanlığı döneminde, özellikle İkinci Göktürk Kağanlığı zamanında dikilmiştir. Bu yazıtlar, Göktürklerin siyasi ve kültürel mirasının en somut kanıtlarıdır.

Cevap C seçeneğidir.