Sevgili öğrenciler, bu soru mayoz bölünmenin en önemli olaylarından birini anlamamızı istiyor. Mayoz bölünme, üreme hücrelerinin oluşumunu sağlayan ve tür içi genetik çeşitliliğin temelini atan özel bir hücre bölünmesi türüdür. Şimdi soruyu adım adım inceleyelim:
- Mayoz Bölünme ve Genetik Çeşitlilik: Mayoz bölünme sırasında, anne ve babadan gelen kromozomlar arasında genetik materyal değişimi olur. Bu değişim, yavruların anne ve babalarından farklı genetik kombinasyonlara sahip olmasını sağlar ve türlerin değişen çevre koşullarına uyum sağlamasına yardımcı olur.
- Homolog Kromozomlar: Vücudumuzdaki her hücrede kromozomlar çiftler halinde bulunur. Bu çiftlere "homolog kromozomlar" denir. Biri anneden, diğeri babadan gelir ve aynı genleri taşırlar (ancak genlerin farklı versiyonları, yani alelleri olabilir).
- Parça Değiş Tokuşu Olayı: Mayoz bölünmenin ilk evresi olan profaz I'de, homolog kromozomlar birbirleriyle yan yana gelerek eşleşirler. Bu eşleşme sırasında, homolog kromozomların kardeş olmayan kromatidleri (yani farklı kromozomlara ait kromatidler) arasında genetik materyal değişimi gerçekleşir. İşte soruda bahsedilen bu olay, genetik çeşitliliğin ana kaynaklarından biridir.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Sinapsis: Bu terim, mayoz bölünmenin profaz I evresinde homolog kromozomların birbirleriyle yan yana gelerek eşleşmesi ve dört kromatitli bir yapı (tetrat) oluşturması olayıdır. Sinapsis, parça değiş tokuşunun gerçekleştiği ortamı hazırlar ancak parça değiş tokuşunun kendisi değildir.
- B) Krossing over (Parça Değişimi): İşte doğru cevabımız! Krossing over, sinapsis yapmış homolog kromozomların kardeş olmayan kromatidleri arasında genetik materyal (DNA parçaları) değiş tokuşu yapması olayıdır. Bu olay, kromozomlar üzerindeki genlerin yeni kombinasyonlar oluşturmasını sağlayarak genetik çeşitliliği artırır.
- C) Ayrılma: Bu terim, mayoz bölünmenin anafaz I'de homolog kromozomların veya anafaz II'de kardeş kromatidlerin birbirinden ayrılması olayını ifade eder. Genetik materyal değiş tokuşu ile doğrudan ilgili değildir.
- D) Sentriol oluşumu: Sentrioller, hayvan hücrelerinde iğ ipliklerinin oluşumunda görev alan organellerdir. Hücre bölünmesi öncesinde kendilerini eşlerler. Bu olay, genetik materyal değiş tokuşu ile doğrudan ilişkili değildir.
Bu bilgiler ışığında, mayoz bölünme sırasında homolog kromozomların karşılıklı olarak parça değiş tokuşu yapması olayına krossing over adı verilir.
Cevap B seçeneğidir.
