Şair, "Senin gözlerin iki yeşil deniz / Ben bir balığım o denizlerde" dizelerinde benzetmeyi hangi öğelerle kurmuştur?
A) Benzeyen: şair, Benzetilen: balık
B) Benzeyen: gözler, Benzetilen: deniz
C) Benzeyen: balık, Benzetilen: deniz
D) Benzeyen: deniz, Benzetilen: gözler
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir dizedeki benzetme sanatını ve bu benzetmenin temel öğelerini (benzeyen ve benzetilen) bulmamız isteniyor. Benzetme (teşbih), aralarında ortak bir özellik bulunan iki farklı şeyden zayıf olanı, güçlü olana benzetme sanatıdır. Şimdi dizeyi adım adım inceleyelim:
- Benzetme Sanatını Anlayalım: Benzetme, bir şeyi başka bir şeye benzeterek anlatma sanatıdır. Bu sanatta dört temel öğe bulunur:
- Benzeyen (Müşebbeh): Özelliği daha zayıf olan, benzetilen şey.
- Benzetilen (Müşebbehün bih): Özelliği daha güçlü olan, kendisine benzetilen şey.
- Benzetme Yönü (Vech-i Şebeh): Ortak özellik.
- Benzetme Edatı (Edat-ı Teşbih): Gibi, sanki, kadar gibi kelimeler.
Bu soruda bizden sadece "benzeyen" ve "benzetilen" öğeleri isteniyor.
- Dizeyi İnceleyelim: "Senin gözlerin iki yeşil deniz / Ben bir balığım o denizlerde" dizelerini ele alalım.
- İlk kısım olan "Senin gözlerin iki yeşil deniz" ifadesine odaklanmalıyız. Burada şair, sevgilisinin "gözlerini" "yeşil denize" benzetiyor.
- Peki, bu benzetmede hangisi daha zayıf, hangisi daha güçlüdür? "Gözler" mi daha bilinen ve tanımlayıcıdır, yoksa "deniz" mi? Genellikle "deniz" gibi doğa unsurları, gözler gibi kişisel özellikleri tanımlamak için daha güçlü bir imge olarak kullanılır.
- Bu durumda, "gözler" benzetilen (özelliği anlatılan) öğe, "deniz" ise kendisine benzetilen (özelliği daha güçlü olan) öğedir.
- Benzeyen ve Benzetileni Belirleyelim:
- Benzeyen (Müşebbeh): Gözler (Şair, sevgilisinin gözlerini anlatmak istiyor.)
- Benzetilen (Müşebbehün bih): Deniz (Gözleri, denizin büyüklüğü, derinliği, rengi gibi özellikleriyle anlatıyor.)
- İkinci Kısım Hakkında Not: "Ben bir balığım o denizlerde" dizesi, bu temel benzetmeyi pekiştirir. Şair, sevgilisinin gözlerini denize benzettikten sonra, kendisini de o denizde yaşayan bir balığa benzeterek, sevgilisinin gözlerinin kendisi üzerindeki etkisini ve o gözlere olan bağlılığını ifade eder. Ancak sorunun ana odağı, "gözler"in neye benzetildiğidir.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Benzeyen: şair, Benzetilen: balık - Bu, şairin kendisini balığa benzetmesidir, ancak gözlerin denize benzetilmesiyle ilgili değildir.
- B) Benzeyen: gözler, Benzetilen: deniz - Bu, bizim analizimizle tamamen örtüşüyor. Gözler, denize benzetilmiştir.
- C) Benzeyen: balık, Benzetilen: deniz - Bu, şairin kendisini balık olarak konumlandırması ve balığın denizde olması durumudur, ancak gözlerin denize benzetilmesi değildir.
- D) Benzeyen: deniz, Benzetilen: gözler - Bu, benzetilen ve benzeyenin yerini değiştirir. Deniz, gözlere benzetilmemiştir; tam tersi.
Bu adımları takip ettiğimizde, şairin "gözleri" "denize" benzettiğini açıkça görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
