Bir cisim belirli bir yükseklikten serbest bırakıldığında, son 1 saniyede 35 m yol alıyor. Buna göre cismin bırakıldığı yükseklik kaç metredir? (g = 10 m/s²)
A) 45Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, serbest düşen bir cismin hareketini inceleyeceğiz. Cisim belirli bir yükseklikten bırakıldığında, son 1 saniyede aldığı yolu biliyoruz ve toplam bırakıldığı yüksekliği bulmamız isteniyor. Serbest düşme hareketinde cismin ilk hızı sıfırdır ve yerçekimi ivmesi ($g$) ile hızlanır. Bu tür problemleri çözmek için hareket denklemlerini kullanacağız.
Cisim serbest bırakıldığı için ilk hızı $v_0 = 0$ m/s'dir. Yerçekimi ivmesi $g = 10$ m/s² olarak verilmiştir. Cisim son 1 saniyede $35$ m yol almıştır. Bizden cismin bırakıldığı toplam yükseklik ($H$) isteniyor.
Cismin toplam düşme süresine $t$ diyelim. Bu durumda, cismin toplam $t$ süresinde aldığı yol (yükseklik) $H$ olsun. Serbest düşme hareketinde alınan yol denklemi $H = v_0 t + \frac{1}{2}gt^2$ şeklindedir. İlk hız $v_0 = 0$ olduğu için denklem $H = \frac{1}{2}gt^2$ olur.
Cisim toplam $t$ saniye düşüyorsa, son 1 saniyede aldığı yol, toplam $t$ saniyede aldığı yoldan, $(t-1)$ saniyede aldığı yolun çıkarılmasıyla bulunur. Yani:
Soruda verilen bilgiye göre, son 1 saniyede alınan yol $35$ m'dir. Bu durumda:
$H_t - H_{t-1} = 35$ m
$\frac{1}{2}gt^2 - \frac{1}{2}g(t-1)^2 = 35$
Denklemde $g = 10$ m/s² değerini yerine yazalım ve $t$ süresini bulalım:
$\frac{1}{2}(10)t^2 - \frac{1}{2}(10)(t-1)^2 = 35$
$5t^2 - 5(t-1)^2 = 35$
Her tarafı $5$'e bölelim:
$t^2 - (t-1)^2 = 7$
$(t-1)^2$ ifadesini açalım: $(t-1)^2 = t^2 - 2t + 1$
Denklemde yerine yazalım:
$t^2 - (t^2 - 2t + 1) = 7$
$t^2 - t^2 + 2t - 1 = 7$
$2t - 1 = 7$
$2t = 8$
$t = 4$ saniye
Buna göre, cisim toplam $4$ saniye boyunca düşmüştür.
Toplam düşme süresini $t = 4$ saniye olarak bulduk. Şimdi bu değeri toplam yükseklik denkleminde yerine koyarak $H$ değerini bulabiliriz:
$H = \frac{1}{2}gt^2$
$H = \frac{1}{2}(10)(4)^2$
$H = 5 \times 16$
$H = 80$ metre
Cismin bırakıldığı yükseklik $80$ metredir.
Cevap C seçeneğidir.