7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki nokta, kendisinden sonra açıklama yapılacağını belirtmek amacıyla kullanılmamıştır?
A) Kararım kesin: bu evi alacağım.
B) Saat: 09.15
C) Şunu öğrendim: çalışmadan başarı olmaz.
D) Amacı belliydi: takımı şampiyon yapmak.
Sevgili öğrenciler, bu soruda iki noktanın (:) kullanım amaçlarından birini, yani açıklama yapma işlevini iyi anlamamız gerekiyor. İki nokta, kendisinden sonra gelecek bir sözü, cümleyi veya örneği açıklamak, detaylandırmak için kullanılır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangi cümlede bu görevi üstlenmediğini bulalım.
- A) Kararım kesin: bu evi alacağım.
- Bu cümlede "Kararım kesin" ifadesinden sonra iki nokta kullanılmış ve ardından "bu evi alacağım" cümlesiyle kararın ne olduğu açıklanmıştır. Yani iki nokta, açıklama yapmak amacıyla kullanılmıştır.
- B) Saat: 09.15
- Bu cümlede iki nokta, saati oluşturan saat ve dakika bölümlerini birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Burada "09.15" ifadesi, "Saat" kelimesinin bir açıklaması değil, doğrudan saatin kendisidir. Bu kullanım, açıklama yapma işlevinden farklıdır.
- C) Şunu öğrendim: çalışmadan başarı olmaz.
- Burada "Şunu öğrendim" ifadesinden sonra iki nokta gelmiş ve ne öğrenildiği "çalışmadan başarı olmaz" cümlesiyle açıklanmıştır. İki nokta, açıklama görevindedir.
- D) Amacı belliydi: takımı şampiyon yapmak.
- "Amacı belliydi" ifadesinden sonra iki nokta kullanılmış ve amacın ne olduğu "takımı şampiyon yapmak" ifadesiyle açıklanmıştır. İki nokta, açıklama yapmak amacıyla kullanılmıştır.
Gördüğümüz gibi, A, C ve D seçeneklerinde iki nokta kendisinden önceki yargının veya ifadenin ne olduğunu açıklamak için kullanılmıştır. Ancak B seçeneğinde iki nokta, saat ve dakika arasına konularak farklı bir görev üstlenmiştir. Bu nedenle, iki noktanın açıklama amacıyla kullanılmadığı cümle B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
