Yer kabuğunu oluşturan kayaçlar, oluşum süreçlerine göre üç ana gruba ayrılır: Püskürük (Mağmatik) kayaçlar, Tortul (Sedimanter) kayaçlar ve Metamorfik kayaçlar. Sorumuz, bu kayaç türlerinden hangisinin magmanın soğumasıyla oluştuğunu anlamamızı istiyor.
- Magma ve Kayaç Oluşumu: Yer kabuğunun derinliklerinde, yüksek sıcaklık ve basınç altında erimiş halde bulunan maddeye magma denir. Bu magma, bazen volkanik faaliyetlerle yeryüzüne çıkarak lav haline gelir, bazen de yer kabuğunun içinde kalarak yavaşça soğur. Hem magma hem de lav zamanla soğuyup katılaşarak kayaçları oluşturur.
- Püskürük Kayaçlar (Mağmatik Kayaçlar): Magmanın yeryüzünde (lav olarak) veya yer kabuğu içinde (magma olarak) soğuyup katılaşmasıyla oluşan kayaçlara püskürük kayaçlar denir. Bu kayaçlar, oluşum yerlerine göre iç püskürük (örneğin granit) ve dış püskürük (örneğin bazalt) kayaçlar olarak ikiye ayrılır. Soru metninde belirtilen "magmanın yeryüzünde veya yerkabuğu içinde soğumasıyla oluşma" tanımı, doğrudan püskürük kayaçların oluşum sürecini açıklamaktadır.
- Tortul Kayaçlar (Sedimanter Kayaçlar): Bu kayaçlar, mevcut kayaçların (püskürük, metamorfik veya diğer tortul kayaçlar) aşınması, taşınması ve birikmesiyle oluşan tortulların zamanla sıkışıp çimentolaşmasıyla meydana gelirler. Kumtaşı, kireçtaşı ve kömür gibi kayaçlar bu gruba örnektir. "Sedimanter kayaçlar" da tortul kayaçların diğer adıdır. Bu oluşum süreci magmanın doğrudan soğumasıyla ilgili değildir.
- Metamorfik Kayaçlar: Daha önce oluşmuş püskürük, tortul veya başka metamorfik kayaçların yüksek sıcaklık, yüksek basınç veya kimyasal etkileşimler altında fiziksel ve kimyasal değişime uğramasıyla oluşurlar. Mermer (kireçtaşından oluşur), gnays (granitten oluşur) ve şist gibi kayaçlar bu gruba örnektir. Bu oluşum süreci de magmanın doğrudan soğumasıyla gerçekleşmez.
Bu bilgiler ışığında, magmanın yeryüzünde veya yerkabuğu içinde soğumasıyla oluşan kayaç türü Püskürük kayaçlardır.
Cevap C seçeneğidir.
