Soru:
"Sanat, sanat içindir" anlayışını benimseyen 2. Dönem Tanzimat sanatçıları, dildeki hangi eğilimi daha fazla önemsemişlerdir? Açıklayınız.
Çözüm:
💡 Bu soru, 1. ve 2. Dönem Tanzimat Edebiyatı'nın temel felsefe ve üslup farkını anlamayı gerektirir.
- ➡️ Birinci adım, anlayış farkını hatırlamaktır:
- 1. Dönem: "Sanat, toplum içindir" anlayışı. Amaç halkı eğitmek, topluma fayda sağlamaktır.
- 2. Dönem: "Sanat, sanat içindir" anlayışı. Amaç güzellik yaratmak, estetik haz vermektir.
- ➡️ İkinci adım, bu anlayışın dil üzerindeki etkisini düşünmektir. Toplum için sanat yapan bir yazar, eserinin herkes tarafından anlaşılmasını ister ve dili sadeleştirmeye çalışır. Oysa sanat için sanat yapan bir yazar, estetik kaygılar taşır ve dili bir ustalık/sanat gösterme aracı olarak görür.
- ➡️ Üçüncü adım, sonuca ulaşmaktır. 2. Dönem sanatçıları, güzel ve etkileyici bir anlatım yakalayabilmek için Arapça ve Farsça sözcüklerle, tamlamalarla yüklü, ağır ve süslü bir dil kullanmaya yönelmişlerdir. Bu, onların "sanat için sanat" anlayışının doğal bir sonucudur.
✅ Sonuç: 2. Dönem Tanzimat sanatçıları, "sanat, sanat içindir" anlayışının bir gereği olarak, 1. Dönemdeki sadeleşme çabalarından uzaklaşmış ve dili ağır, süslü ve sanatkârane bir şekilde kullanma eğilimini daha fazla önemsemişlerdir.
